Η ΛΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΟΥ MAD MEN

     

 Σήμερα το βράδυ θα προβληθεί στην Αμερική το πρώτο επεισόδιο του τελευταίου κύκλου της σειράς Mad Men. Υποθέτω ότι, αφού είδαμε την άνοδο και την πτώση του Don Draper, ήρθε η ώρα να δούμε και την πρόσκρουσή του στο έδαφος. Βέβαια, το "τι θα γίνει τελικά" δεν έχει τόση σημασία σ' αυτή τη σειρά· το βάθος των χαρακτήρων, που αναγκάζονται κάτω από το βάρος των ίδιων των επιλογών τους ν' αναθεωρήσουν τη ζωή τους και να υπομείνουν τον εαυτό τους, και η πιστή αναπαράσταση της εποχής, τόσο της αισθητικής της όσο και του πνεύματός της, θυμίζουν μυθιστόρημα -και το επικείμενο τέλος με κάνει να στενοχωριέμαι με τον ίδιο τρόπο που στενοχωριέμαι όταν φτάνω στις τελευταίες σελίδες ενός βιβλίου που με έχει απορροφήσει ολοκληρωτικά. Ωστόσο, η σχέση της σειράς με τη λογοτεχνία δε σταματά εδώ: υπάρχει άλλη μία, πιο προφανής σύνδεση κι αυτή είναι η συχνή εμφάνιση των ηρώων και κυρίως του πρωταγωνιστή με ένα βιβλίο ανά χείρας. Εννοείται ότι αυτό το στοιχείο δεν έχει περάσει απαρατήρητο από το ίντερνετ, όπου έχουν γραφτεί ένα σωρό για τα βιβλία που διαβάζουν οι Mad Men και τους πιθανούς συμβολισμούς που κρύβουν οι επιλογές τους. Όμως για ποιο λόγο οι δημιουργοί της σειράς παρουσιάζουν τόσο συχνά τους ήρωές τους να διαβάζουν βιβλία; Θα μπορούσε κανείς να πει ότι εκείνη την εποχή οι άνθρωποι διάβαζαν περισσότερο, αλλά δε νομίζω ότι ισχύει κάτι τέτοιο. Κοιτάζοντας κανείς τη λίστα που συγκρότησε η Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης για τα βιβλία που κάνουν την εμφάνισή τους στη σειρά, καταλήγει ότι πρόκειται για έναν ακόμα τρόπο να δοθεί το στίγμα της εποχής, αφού τα περισσότερα εκδόθηκαν τη δεκαετία του '60 και πολλά απ' αυτά έγιναν τόσο δημοφιλή που γρήγορα μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο. Ίσως όμως να υπάρχει ένας επιπρόσθετος λόγος, ειδικά για την περίπτωση του Don Draper, που είναι ο πιο αδηφάγος αναγνώστης μεταξύ των ηρώων: πιθανώς, το εύρος των επιλογών του να είναι ένα ακόμα μέσο για να υπογραμμιστεί η πολυπλοκότητα της ψυχοσύνθεσής του.
     Ας δούμε λοιπόν τι διάβαζαν οι άνθρωποι τη δεκαετία του εξήντα στη Νέα Υόρκη και κατ' επέκταση, λίγο - πολύ, σ' όλον τον δυτικό κόσμο, αφού, είτε το θέλουμε είτε όχι, όσον αφορά στην ποπ κουλτούρα, η Αμερική είναι που δίνει τον τόνο. Πιστεύω ότι τα βιβλία της λίστας χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: όσα εκδόθηκαν εκείνη την εποχή, έγιναν εξαιρετικά δημοφιλή και μετά ξεχάστηκαν, όσα εκδόθηκαν τότε και κατάφεραν να γίνουν κλασικά και όσα ήταν ήδη κλασικά. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν βιβλία που κατά κύριο λόγο δεν έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά αλλά έχουμε δει την κινηματογραφική τους μεταφορά. Ανάμεσά τους, εκείνο που τράβηξε πρώτο την προσοχή μου είναι το"The Fixer" (1966) του Bernard Malamud, με θέμα την άδικη φυλάκιση ενός Εβραίου στην τσαρική Ρωσία. Το βιβλίο μετατράπηκε στην ομώνυμη ταινία με τον Άλαν Μπέιτς, η οποία προβλήθηκε στην Ελλάδα με τον τίτλο "Ο Άνθρωπος Από Το Κίεβο" και παρ' όλο που έχω να τη δω από τότε που ήμουν παιδί, έχει εντυπωθεί μέσα μου με έναν τρόπο που λίγες ταινίες το έχουν καταφέρει.  Ακόμα ένα χαρακτηριστικό βιβλίο είναι το "Exodus" (1958) του Leon Uris, το οποίο αναφέρεται στην εγκατάσταση των Εβραίων στην Παλαιστίνη. Έκανε τεράστια επιτυχία στην Αμερική και λίγα χρόνια αργότερα γυρίστηκε σε ταινία από τον Όττο Πρέμινγκερ με πρωταγωνιστή τον Πολ Νιούμαν. Ήταν τόσο δημοφιλές ανάγνωσμα, που λέγεται ότι διαμόρφωσε τη στάση του μέσου Αμερικάνου για τους Εβραίους και το ζήτημα της Παλαιστίνης, αν και σήμερα θεωρείται από πολλούς καθαρή προπαγάνδα. Άλλο ένα βιβλίο του ίδιου συγγραφέα, πάλι με πολιτικό περιεχόμενο, είναι το "Topaz" (1967), το οποίο επίσης μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με σκηνοθέτη τον Άλφρεντ Χίτσκοκ. Το βιβλίο, που αναφέρεται στο ψυχροπολεμικό περιστατικό της εγκατάστασης σοβιετικών πυραύλων στην Κούβα, έγινε και αυτό best seller, μόνο που η επιτυχία του ήταν σύντομη. Την ίδια χρονιά, best seller ήταν και το "Rosemary's Baby" του Ira Levin, γνωστό σε μας από την  πολύκροτη ταινία του Πολάνσκι. Και φυσικά δε μπορώ να μην αναφερθώ σε ένα εξαιρετικά πετυχημένο βιβλίο των σίξτις, το "Valley Of The Dolls" (1966) της  Jacqueline Susann, το οποίο αναφερόταν σε θέματα -ταμπού για την εποχή, όπως η έκτρωση, η ομοφυλοφιλία και η ψυχική ασθένεια. Εννοείται ότι γυρίστηκε και αυτό σε ταινία, ένα χρόνο αργότερα.
     Τώρα, στην κατηγορία των βιβλίων που εκδόθηκαν τη δεκαετία του εξήντα και έκτοτε θεωρούνται κλασικά, θα τοποθετούσα οπωσδήποτε το "Το Σύνδρομο Πόρτνοϊ" (1969) του Philip Roth, το οποίο περιγράφει με απολαυστικό αυτοσαρκασμό τις σεξουαλικές εμμονές ενός τριαντάρη Νεοϋορκέζου. Άλλο ένα σημαντικό μυθιστόρημα της λίστας είναι " Η Συλλογή Των 49 Στο Σφυρί" (1966) του Thomas Pynchon, από το έργο του οποίου δεν έχω διαβάσει τίποτα, όμως αφότου είδα το "Έμφυτο Ελάττωμα" θέλω οπωσδήποτε να διαβάσω ή έστω να προσπαθήσω να διαβάσω κάτι, όσο χαοτική κι αν είναι η πλοκή του. Ανάμεσα στα βιβλία των Mad Men υπάρχουν και κάποιες ποιητικές συλλογές, όπως το "Meditations In An Emergency" (1957) του Frank O' Hara, ενός έντονα ιδιοσυγκρασιακού Νεοϋορκέζου  ποιητή που αξίζει να γνωρίσει κανείς. Μπορούμε νομίζω σ' αυτή την κατηγορία να εντάξουμε και το "Ο Κατάσκοπος Που Γύρισε Από Το Κρύο" (1963), το κατασκοπικό μυθιστόρημα που καθιέρωσε τον John Le Carre και θεωρείται πια κλασικό. Κλασική θεωρείται και η ομώνυμη ταινία του 1965 με τον Richard Burton  στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
     Στο τέλος, τα βιβλία που διαβάζονταν και τη δεκαετία του εξήντα και διαβάζονται και σήμερα και θα διαβάζονται πάντα, γιατί είναι αριστουργήματα: Μεταξύ άλλων, "Η Βουή Και Η Αντάρα" του William Faulkner, "Οι Περιπέτειες του Τομ Σόγιερ" του Mark Twain, "Ο Εραστής Της Λαίδης Τσάτερλι" του D.H. Lawrence, "Ο Φρανκενστάιν" της Mary Shelley κι ένα βιβλίο που θα' θελα πολύ να διαβάσω αλλά δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω, μιας και πάντα νιώθω κάτι σαν δέος για τόσο σημαντικά βιβλία , "Η Κόλαση" του Δάντη.
     Όση ώρα γράφω αυτό το ποστ (και είναι πολλή, ούτε εργασία να έγραφα), αναρωτιέμαι τι νόημα έχει όλο αυτό για κάποιον που δε βλέπει τη σειρά· τώρα όμως που διαβάζω όσα έχω γράψει και διαπιστώνω την ποικιλία σε ύφος και σε θεματολογία (όχι όμως και σε εθνικότητα, μιας και η λίστα περιλαμβάνει σχεδόν εξ ολοκλήρου Αμερικάνους συγγραφείς), διαπιστώνω ότι περιέχει αρκετούς τίτλους βιβλίων και ταινιών που προσφέρονται για διερεύνηση. Αρκεί βέβαια να εμπιστεύεται κανείς τον Don Draper και τις επιλογές του, πράγμα που δε θα' πρεπε να κάνει κάποιος σε καμία περίπτωση, εκτός κι αν μιλάμε για βιβλία.

ΑΝΕΜΕΛΑ 80's

     Αυτή την περίοδο, περιμένοντας τον τελευταίο κύκλο του Mad Men και τον επόμενο κύκλο του True Detective, κι ανάμεσα σ' ένα σωρό άλλες σειρές που έχω αρχίσει να βλέπω ή σκέφτομαι ν' αρχίσω να βλέπω, ξεκίνησα το "Αυτός, Αυτή και τα Μυστήρια", τη σειρά που περιμέναμε να δούμε κάθε Σάββατο βράδυ στην ΕΡΤ 1 όλοι όσοι μεγαλώσαμε τη δεκαετία του ογδόντα, αγωνιώντας για τη στιγμή που η Μάντι και ο Ντέιβιντ θα φιληθούν επιτέλους. Κι από το πρώτο λεπτό, από το τραγούδι των τίτλων, μου ξανάρθαν όλα στο μυαλό: τα παστέλ χρώματα, τα ταγέρ με βάτες, η λακ σε απίστευτες ποσότητες και ο Μπρους Γουίλις με μαλλιά! Το σενάριο βασίζεται αποκλειστικά στη χημεία μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών και δεν υπάρχει καμιά ανάγκη για αληθοφάνεια -δεν πειράζει όμως: το L.A. είναι ηλιόλουστο και η ζωή εκεί κυλάει ανέμελα, ούτε τα εγκλήματα δεν είναι αρκετά φοβερά για να την ταράξουν... Για ένα παιδί που μεγάλωνε στην Ελλάδα τη δεκαετία του ογδόντα -στον απόηχο της Μεταπολίτευσης και πριν από την επέλαση του λάιφ στάιλ- από τη μια μεριά όλη αυτή η λαμπερή Αμερική κι από την άλλη, διονυσιακά γλέντια στο χωριό, με καλαματιανά και λαϊκά σε κασέτες κι ακόμα, φιλικές συγκεντρώσεις γύρω από το τραπέζι της κουζίνας, με χύμα κρασί κι απανωτά τσιγάρα, με πολιτικές συζητήσεις που καταλήγουν σε φωνές και τραβάνε μέχρι αργά -όλ' αυτά τα ετερόκλητα μα εξίσου γοητευτικά κομμάτια, σκέφτομαι τώρα ξαναβλέποντας μια παλιά σειρά, συνθέτουν τη φαντασμαγορία της παιδικής μου ηλικίας...

ΡΗΜΑΓΜΕΝΗ ΓΗ

     Τον τελευταίο καιρό, η εμμονή μου είναι το True Detective. Τώρα κάτι σας είπα... ΌΛΟΣ ο κόσμος έχει εμμονή με το True Detective, αφού είναι μια από τις πιο συναρπαστικές σειρές που έχουν γυριστεί  και δείχνει πόσο υψηλό είναι πια το επίπεδο των τηλεοπτικών σειρών (όχι όλων, εννοείται). Αν δεν το έχετε δει, η υπόθεση είναι η εξής: δύο πρώην αστυνομικοί, ο Matthew McConaughey και ο Woody Harrelson, καλούνται να εξιχνιάσουν την τελετουργική δολοφονία μιας γυναίκας το 1995, η οποία φαίνεται να συνδέεται με εξαφανισμούς άλλων γυναικών και παιδιών στην περιοχή της Λουιζιάνα. Καθώς η υπόθεση προχωρά και γίνεται όλο και πιο σκοτεινή, βλέπουμε παράλληλα τον αντίκτυπο που έχει στους δύο ντετέκτιβ και τη μεταξύ τους σχέση.
     Οι ερμηνείες είναι εξαιρετικές και οι ρόλοι των πρωταγωνιστών πολύ πιο σύνθετοι από το μέσο όρο των τηλεοπτικών χαρακτήρων, ωστόσο, εκτός από τους δύο ντετέκτιβ, υπάρχει ένας ακόμα πρωταγωνιστής: το τοπίο του αμερικάνικου Νότου. Ευτοπία και δυστοπία συγχρόνως, από τη μία είναι μεγαλόπρεπο, αχανές, παγανιστικό κι από την άλλη ερημωμένο και παρηκμασμένο. Δε θυμάμαι να αναφέρεται πουθενά ο τυφώνας Κατρίνα, αλλά οι συνέπειές του είναι εμφανείς, κυρίως στα εγκαταλελειμμένα κτίρια και τις φτωχογειτονιές που επισκέπτονται οι δύο αστυνομικοί. Η παραίτηση και η διαφθορά, που οδηγούν, συν τοις άλλοις, στην οικολογική καταστροφή (σε πολλά πλάνα βλέπουμε στο φόντο τις τεράστιες βιομηχανικές καμινάδες), συνθέτουν ένα απειλητικό σκηνικό, από το οποίο δε μπορεί κανείς να ξεφύγει, όπως ο Matthew McConaughey και ο Woody Harrelson δε μπορούν να ξεφύγουν από την υπόθεση που ερευνούν.
     Δε θα έγραφα όμως για το True Detective αν πριν λίγες μέρες δεν είχα δει στο brainpickings την εξαιρετική δουλειά της φωτογράφου Jane Dorn με φωτογραφίες από εγκαταλελειμμένα κτίρια του αμερικάνικου Νότου, οι οποίες μου υπέβαλαν την ίδια απόκοσμη αίσθηση με αυτή του τοπίου στο True Detective. Η παρακμή, η παραίτηση κι η απουσία είναι παρόντα στη δουλειά της, κάνοντάς μας να σκεφτούμε το φευγαλέο της ανθρώπινης ύπαρξης και το θάνατο, μια σκέψη που στοιχειώνει όλους τους ανθρώπους, κι ας μην είναι ιδιοφυείς, κυνικοί ντετέκτιβ που ερευνούν φόνους στη Λουιζιάνα. Άλλωστε όλοι βρισκόμαστε στον ίδιο λάκκο αλλά -για να συνδέσω τη διάσημη ρήση του Όσκαρ Ουάιλντ με την τελευταία σκηνή του True Detective- κάποιοι από μας κοιτάζουν τ' αστέρια.

 

 

 

MY MAN

     Με αφορμή την προχθεσινή μέρα της γυναίκας, σκεφτόμουν ότι υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν ότι δεν υφίσταται πια ζήτημα γυναικείας χειραφέτησης, τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο, γιατί επιτέλους τα δύο φύλα είναι ίσα. Πρόκειται για μια άποψη αν μη τι άλλο αφελή, αφού παραβλέπει τις αδικιες σε βάρος των γυναικών σε κάθε εργασιακό χώρο, τα στερεότυπα που ζουν και βασιλεύουν και, βέβαια, τη βία κατά των γυναικών, που παραμένει ένα καλά κρυμμένο μυστικό σε πολλές σχέσεις. Για μια τέτοια εξαρτητική σχέση, που περιλαμβάνει κακοποίηση, μιλάει και το παρακάτω τραγούδι, το "My Man", από το soundtrack του boardwalk empire (οι δύο πρώτοι κύκλοι είναι τέλειοι, μετά παράγινε το κακό με τους σκοτωμούς και τη διαπλοκή και βαρέθηκα λιγάκι), σε μια υπέροχη εκτέλεση από τη Regina Spektor. Το τραγούδι είναι παλιό και η σειρά στην οποία ακούγεται αναφέρεται σε μια εξίσου παλιά εποχή, την εποχή της ποτοαπαγόρευσης. Τέτοιες γυναίκες όμως, που υπομένουν σιωπηλά τη βία και νιώθουν ανίσχυρες χωρίς έναν άντρα δίπλα τους, ακόμα κι αν ο άντρας αυτός είναι ο δυνάστης τους, υπάρχουν ακόμα και σήμερα...

ΑΝΤΡΙΑΝ ΜΟΛ: ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΈΦΗΒΟΣ

     Κάθε χρόνο, στις αρχές Σεπτεμβρίου, θυμάμαι την απόγνωση που ένιωθα στην εφηβεία, επειδή πλησίαζε η μέρα που θ'άνοιγαν πάλι τα σχολεία. Είναι κάτι που νιώθουν όλοι οι μαθητές, σε κάθε εποχή και σε κάθε περιοχή, εκτός κι αν έχουν υποστεί λοβοτομή ή υποφέρουν από κάποια άλλη σοβαρή δυσλειτουργία. Το παράξενο όμως είναι ότι πρόκειται για ένα από τα λίγα πράγματα που μπορώ να ανακαλέσω με ακρίβεια από τα πρώτα δεκαπέντε περίπου χρόνια της ζωής μου, παρ'όλο που είναι η περίοδος που βιώνουμε έντονα το κάθετι κι ο περιορισμένος κόσμος μας, που συνήθως αποτελείται από τη γειτονιά και το σχολείο, είναι στα μάτια μας ένας θαυμαστός, απέραντος κόσμος, γεμάτος περιπέτειες. Ωστόσο, οι περισσότεροι από μας παύουμε να έχουμε πρόσβαση σ' αυτόν τον κόσμο μόλις φτάνουμε στην ενηλικίωση κι αναπολούμε με νοσταλγία την εποχή που υποφέραμε για την πρώτη ερωτική μας απογοήτευση ή αγχωνόμασταν για το διαγώνισμα των μαθηματικών, γιατί τώρα μας φαίνονται ασήμαντα, αλλά ξεχνάμε ότι τότε ήταν πράγματι εξαιρετικά σημαντικά και τα βιώναμε ως φοβερά δράματα.
     Λίγοι, λοιπόν, είναι οι άνθρωποι που όντως θυμούνται πώς είναι να είσαι παιδί κι ανάμεσά τους

ανήκει αναμφισβήτητα και η Αγγλίδα Σου Τάουνσεντ, η οποία βρίσκεται πίσω από τον Άντριαν Μολ και τα περίφημα ημερολόγιά του. Το πρώτο βιβλίο της σειράς ("Το Κρυφό Ημερολόγιο Του Άντριαν Μολ, Ηλικίας 13 Χρονών Και 3/4") μου το χάρισαν όταν ήμουν ακόμα στην εφηβεία, αλλά από τότε το έχω ξαναδιαβάσει άπειρες φορές και πάντα γελάω ασταμάτητα με τις περιπέτειες του δύστυχου έφηβου, οι οποίες θα ήταν πολύ θλιβερές, αν δεν ήταν τόσο αστείες. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: ο Άντριαν Μολ, 13 χρονών και 3/4 ζει στο Λέστερ της Αγγλίας στις αρχές της δεκαετίας του 80 και μεγαλώνει σε μια δυσλειτουργική οικογένεια της εργατικής τάξης. Οι γονείς του πίνουν πολύ, έχουν παράλληλες σχέσεις, χωρίζουν κι αργότερα τα ξαναβρίσκουν και το σκυλί (ποτέ δεν αναφέρεται τ'όνομά του, παραμένει σ'όλα τα βιβλία "το σκυλί") μονίμως τρώει ή πατάει πάνω σε ακατάλληλα πράγματα, όπως κάρβουνα και πλαστικά στρατιωτάκια. Εκτός από την οικογένεια, υπάρχει και το μαρτύριο του σχολείου: ο διευθυντής, ο γουρλομάτης Σκρούτον, που είναι έτοιμος να πατάξει κάθε εκδήλωση ανυπακοής, ο Μπάρυ Κεντ, ο αναλφάβητος σκίνχεντ που εκφοβίζει τον Άντριαν και η Πανδώρα, η πανέμορφη, πανέξυπνη και δυναμική Πανδώρα, με την οποία ο Άντριαν είναι ισόβια ερωτευμένος. Μέσα σ' αυτό το περιβάλλον, ο Άντριαν μετρά τα σπυράκια στο πρόσωπο και την πλάτη του, ικετεύει τη μάνα του να του δώσει δικαιολογητικό για την αποχή από τη γυμναστική, γράφει ποιήματα και φαντασιώνεται ότι θ' αποκτήσει τη δική του εκπομπή ποίησης στο BBC, ερωτεύεται σαν να είναι ήρωας ρομαντικού μυθιστορήματος και δηλώνει άθεος υπαρξιστής- μηδενιστής, αλλά για να μη στενοχωρήσει τη γιαγιά του, τη συνοδεύει στην εκκλησία... Δεν πιστεύω να μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι τίποτα, μα τίποτα απ' όλα αυτά δεν του είναι γνώριμο! Αντιθέτως, όλοι μπορούμε να αναγνωρίσουμε κάτι από τον εαυτό μας στα όνειρα, τα άγχη και τις σκέψεις του Άντριαν, καθώς και στη χαριτωμένη αφέλεια με την οποία τα διατυπώνει.
     Εκτός όμως από την ξεκαρδιστική απεικόνιση της εφηβείας, η σειρά με τα ημερολόγια του Άντριαν Μολ, τουλάχιστον τα τρία πρώτα, τα οποία αναφέρονται στα νεανικά του χρόνια, έχει και μια άλλη, πιο σοβαρή, πολιτική πλευρά, κι αυτή είναι η ζωή στην Αγγλία επί Θάτσερ: η ανεργία, η εξαθλίωση της εργατικής τάξης, η αποσύνθεση του δημόσιου σχολείου και η άνοδος των νεοναζί. Πίσω από τις αστείες και συγκινητικές καταγραφές του Άντριαν στο ημερολόγιό του, απλώνεται ένας κόσμος γεμάτος θλίψη, μιζέρια και ανασφάλεια, που έχει πολλά κοινά με τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα.

Υ.Γ. 1: Είμαι πάντως σίγουρη ότι ο Άντριαν ήταν ανάμεσα σ' αυτούς που πανηγύρισαν το θάνατο της Θάτσερ τον περασμένο Απρίλιο και θα'θελα πολύ να διαβάσω τι κατέγραψε σχετικά στο ημερολόγιό του.

Υ.Γ. 2: Το πρώτο βιβλίο γυρίστηκε σε σειρά, η οποία προβλήθηκε στην αγγλική τηλεόραση το 1985 και στην ελληνική το 1989. Όχι, δεν πρωταγωνιστεί ο Χάρι Πόττερ, παρ' όλο που του μοιάζει. Ορίστε το πρώτο επεισόδιο.

MONTY PYTHON ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

     Στις αναρτήσεις της προηγούμενης εβδομάδας φάνηκε ότι η φιλοσοφία δεν είναι τόσο βαρετή και βαρύγδουπη όσο πολλοί από εμάς τη φανταζόμαστε. Σήμερα θα φανεί ότι μπορεί μάλιστα να έχει και πολλή πλάκα. Βέβαια, απαιτείται μεγάλο ταλέντο κι αρκετές γνώσεις επί του θέματος για να κάνει κάποιος πλάκα με τη φιλοσοφία, οπότε λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να το καταφέρουν. Όπως, ας πούμε, οι Monty Python. Έχοντας σπουδάσει όλοι τους στην Οξφόρδη ή το Κέμπριτζ, μπορούσαν να αναμείξουν φιλοσοφικούς στοχασμούς με τα πιο παράλογα αστεία, δημιουργώντας θεοπάλαβα σκετς. Το πιο γνωστό είναι ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ αρχαίων Ελλήνων και Γερμανών φιλοσόφων, με διαιτητή τον Κομφούκιο.
     Το πιο αστείο όμως, κατά τη γνώμη μου, προέρχεται από την τηλεοπτική σειρά  "Monty Python's Flying Circus" και είναι αυτό όπου ο John Cleese ως  Mrs Premise (κ. Προϋπόθεση) και ο Graham Chapman ως Mrs Conclusion (κ. Συμπέρασμα) συναντιούνται στα πλυντήρια και, πάνω στην κουβέντα, διαφωνούν για το αν το έργο του Σαρτρ "οι Δρόμοι της Ελευθερίας" είναι μια αλληγορία για την αναζήτηση του ανθρώπου για δέσμευση. Αποφασίζουν λοιπόν να πάνε στο σπίτι του να τον ρωτήσουν, αφού η κ. Premise ξέρει τους Σαρτρ, μιας κι έκαναν το προηγούμενο καλοκαίρι μαζί διακοπές στην Ίμπιζα. Ξεκινάνε λοιπόν με μια σχεδία, στην πορεία χάνονται και βρίσκονται στην Ισλανδία, τελικά όμως φτάνουν στο Παρίσι, χτυπάνε το κουδούνι του Σαρτρ και τους ανοίγει η γυναίκα του, η οποία τους προειδοποιεί ότι ο φιλόσοφος δεν είναι στις καλές του κι όλη την ώρα μουρμουράει "η μπουρζουαζία αυτό" και 'η μπουρζουαζία εκείνο". Τον ρωτάνε λοιπόν αν "οι Δρόμοι της Ελευθερίας" είναι μια αλληγορία για την αναζήτηση του ανθρώπου για δέσμευση κι εκείνος απαντάει: "ναι". Τέλος. Όταν το διηγούμαι εγώ, δεν είναι αστείο. Όταν όμως δείτε τους John Cleese και Graham Chapman ντυμένους κυριούλες να συζητάνε για τον Σαρτρ, ω, τότε είναι πολύ πολύ αστείο!

MAD MEN MANIA

   

    Δεν ξέρω αν θυμάστε τις αυστηρές συστάσεις που σας είχα κάνει σ' αυτή την ανάρτηση κι αν εν τέλει οι συστάσεις αυτές έπιασαν τόπο. Αν ναι, τότε ανήκετε κι εσείς στους οπαδούς της σειράς mad men και γνωρίζετε ήδη ότι σήμερα προβάλλεται το πρώτο επεισόδιο του έκτου κύκλου στο αμερικάνικο τηλεοπτικό δίκτυο AMC. Αν όχι, εσείς χάνετε! Τι είναι όμως αυτό που κάνει τους τηλεθεατές ανα τον κόσμο να περιμένουν με τόση ανυπομονησία τα νέα επεισόδια της σειράς και τα ΜΜΕ, έντυπα κι ηλεκτρονικά, ν' αφιερώνουν σελίδες επί σελίδων σ' οποιαδήποτε μικρή πληροφορία κατάφεραν ν' αποσπάσουν για τις εξελίξεις στο νέο κύκλο;
    Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: η σειρά αναφέρεται στους εργαζόμενους σε μια διαφημιστική εταιρεία της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 60 και κυρίως σ' έναν από τους υπαλλήλους και μετέπειτα μέτοχο της εταιρείας, τον γοητευτικό κι αινιγματικό Don Draper. Από τα πρώτα επεισόδια της σειράς, που ξεκίνησε το 2007, ο θεατής καταλαβαίνει ότι ο Don Draper κρύβει πολλά μυστικά. Το πιο σοβαρό απ' αυτά είναι ότι δεν είναι ο Don Draper, απλώς άρπαξε την ευκαιρία, στη διάρκεια του πολέμου στην Κορέα, ν' αλλάξει ταυτότητα και να ξεκινήσει μια νέα ζωή. Γενικότερα, όλοι οι ήρωες της σειράς επιβαρύνονται με μυστικά και ψέμματα που κάνουν τις μεταξύ τους σχέσεις ακόμα πιο δύσκολες απ' ό, τι είναι ούτως ή άλλως σ' ένα τόσο ανταγωνιστικό περιβάλλον όπως αυτό μιας διαφημιστικής εταιρείας. Αυτό όμως, δηλαδή η περιπλοκότητα των σχέσεων μιας ομάδας διαφημιστών (επιτέλους! μια σειρά όπου οι ήρωες δεν είναι γιατροί ή αστυνομικοί!) δεν είναι αρκετό για να εξηγήσει την επιτυχία της.
     Ένας βασικός λόγος είναι οι χαρακτήρες. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με καρικατούρες, όπως ήταν για παράδειγμα οι 4 φίλες στο sex and the city, αλλά με πολυδιάστατους ήρωες που έχουν τη φωτεινή και τη σκοτεινή πλευρά τους. Γι' αυτό ακριβώς δεν μπορούμε να πούμε για κανέναν ότι είναι "ο καλός" ή "ο κακός" της υπόθεσης, απλώς άλλες φορές μας φαίνονται συμπαθητικοί κι άλλες είναι αντιπαθέστατοι, λίγο- πολύ όπως γίνεται με τους ανθρώπους στην πραγματική ζωή. Ο άλλος 

σημαντικός λόγος για την επιτυχία της σειράς είναι η προσοχή στην παραμικρή λεπτομέρεια που δίνει την εντύπωση ενός ταξιδιού στο χρόνο και πιο συγκεκριμένα στα ένδοξα sixties. Η παραγωγή είναι τόσο προσεγμένη, που σίγουρα όσοι ήταν παιδιά εκείνη την εποχή μπορούν ν'αναγνωρίσουν πάρα πολλά στοιχεία: από την επίπλωση και το ντύσιμο μέχρι τη γυναικεία σιλουέτα (πιο γεμάτη) και το γεγονός ότι όλοι καπνίζουν ασταμάτητα σα φουγάρα ή πίνουν την ώρα που οδηγούν. Μάλιστα, πολλά από τα γεγονότα της εποχής, όπως ο θάνατος της Μονρόε, η δολοφονία του Κένεντι ή η νίκη της Βρετανίας στο μουντιάλ του 1966 παρουσιάζονται μέσα από τη σειρά. Ο τρίτος λόγος που, κατά τη γνώμη μου, κάνει τη σειρά τόσο δημοφιλή είναι ότι δείχνει την Αμερική στα καλύτερά της. Σήμερα που η παγκόσμια οικονομία, της αμερικάνικης συμπεριλαμβανομένης, συρρικνώνεται και η Αμερική δε φαίνεται πια τόσο παντοδύναμη, η σειρά αυτή έρχεται να θυμίσει μια εποχή ευδαιμονίας και υπεραισιοδοξίας. Τίποτα δε φαίνεται ακατόρθωτο κι ο καθένας μπορεί ν' ανέβει στην κορυφή αν προσπαθήσει με το σωστό τρόπο. Βέβαια, το αίσθημα του κενού που φαίνεται να νιώθουν πολλοί από τους ήρωες δείχνει πόσο σαθρά ήταν τα θεμέλια αυτής της ευδαιμονίας...

     Πέρα από τις αναλύσεις τώρα, το σημερινό επεισόδιο διάρκειας 2 ωρών, για το οποίο σχεδόν τίποτα δεν είναι γνωστό, είναι σκηνοθετημένο από τον πρωταγωνιστή Jon Hamm και, σύμφωνα με την παραγωγή, περιλαμβάνει πολλές ανατροπές. Μέχρι ν' αναρτηθεί στο internet (μη με ρωτάτε λεπτομέρειες, για τέτοια πράγματα βασίζομαι στις ικανότητες φίλων), ας δούμε τους εναλλακτικούς τίτλους αρχής που είχε φτιάξει ο Paul Rogers (ίσως τον θυμάστε από εδώ) για την προηγούμενη σεζόν: mad men opening titles