ΤΑ ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ PATTI SMITH

     Είναι η πρώτη φορά από τότε που ξεκίνησα το μπλογκ που πέρασαν τόσες μέρες χωρίς να γράψω τίποτα. Δεν είναι ότι βρισκόμουν σε ταξίδι μακρινό ούτε ότι μου συνέβη κάτι τρομερό, απλώς δεν είχα καμία όρεξη να σταθώ μπροστά από την οθόνη του υπολογιστή. Βαριόμουν αφόρητα να ρίξω έστω και μια ματιά σε οποιαδήποτε σελίδα στο ίντερνετ, οπότε ο υπολογιστής έμενε κλειστός -αυτό θα πει αποτοξίνωση! Σήμερα όμως στρώθηκα να γράψω, καθότι έχει έρθει στην Αθήνα η αγαπημένη Patti Smith και νιώθω πως χρειάζεται να την τιμήσω -πέρα από το ότι θα πάω στη συναυλία- και μέσα από το μπλογκ. Επειδή λοιπόν είναι και η ίδια συγγραφέας (το βιβλίο της Just Kids κυκλοφορεί και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κέδρος με τον τίτλο Πάτι και Ρόμπερτ) και πάνω απ' όλα επειδή αγαπά πολύ το διάβασμα και τα βιβλία, είπα να μεταφέρω εδώ ένα ποστ του open culture, όπου η Smith δημοσιεύει μια λίστα με τα αγαπημένα της βιβλία. Υπάρχει βέβαια ο λατρεμένος της Ρεμπώ, οι μπιτ συγγραφείς Κέρουακ, Γκινσμπεργκ και Μπάροουζ, με τον οποίο τη συνέδεε βαθιά φιλία, αλλά και Γκόγκολ, Προυστ, Μπροχ και Μπένγιαμιν, σε μία λίστα συναρπαστική, πολυσυλλεκτική και άκρως βιβλιοφιλική. Την παραθέτω παρακάτω, γράφοντας στα ελληνικά όσα βιβλία έχουν κυκλοφορήσει και στην ελληνική γλώσσα και στα αγγλικά τα υπόλοιπα. Οι παρενθέσεις είναι δικές μου.

1. Ο Μαιτρ Και Η Μαργαρίτα, Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ
2. Ταξίδι στην Ανατολή, Έρμαν Έσσε
3. Το Παιχνίδι Με Τις Χάντρες, Έρμαν Έσσε
4. Η Καρδιά Του Σκότους, Τζόζεφ Κόνραντ
5. Μόμπι Ντικ, Χέρμαν Μέλβιλ (Όσοι διαβάζουν το bibliokult ΞΕΡΟΥΝ ότι είναι μέσα και στη δική μου πεντάδα!)
6. Μπίλι Μπαντ, Χέρμαν Μέλβιλ
7. Τα Τραγούδια Της Αθωότητας, Ουίλιαμ Μπλέικ
8. Τα Άγρια Αγόρια, Ουίλιαμ Μπάροουζ
9. Ουρλιαχτό, Άλεν Γκίνσμπεργκ
10. Μια Εποχή Στην Κόλαση, Αρθούρος Ρεμπώ
11. Εκλάμψεις, Αρθούρος Ρεμπώ
12. Wittgenstein's Poker, David Edmonds, John Eidinow
13. Βιλέτ, Σαρλότ Μπροντέ
14. The Process, Brion Gysin
15. Cain's Book, Alexander Trocchi
16. Κοριολανός, Ουίλιαμ Σέξπιρ
17. Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας, Όσκαρ Ουάιλντ
18. Τσάι Στη Σαχάρα, Πολ Μπόουλς (Τι βιβλίο! Και τι ταινία!)
19. Ενάντια Στην Ερμηνεία, Σούζαν Σόνταγκ
20. Αναζητώντας Τη Λήθη, Ιζαμπέλ Έμπερχαρντ (Τρομερή περίπτωση η Έμπερχαρντ, αν δεν την ξέρετε, αξίζει τον κόπο να την ψάξετε!)
21. The Women Of Cairo, Gerard de Nerval
22. Κάτω από Το Ηφαίστειο, Μάλκομ Λόουρι (Το 'χω πάνω-πάνω στη λίστα μ' αυτά που θέλω να διαβάσω!)
23. Νεκρές Ψυχές, Νικολάι Γκόγκολ
24. Το Βιβλίο Της Ανησυχίας, Φερνάντο Πεσόα
25. Βιργιλίου Θάνατος, Χέρμαν Μπροχ (αυτό και το προηγούμενο είναι τα μοναδικά βιβλία που δεν έχω καταφέρει, όση ευσυνειδησία κι αν επιστράτευσα, να τελειώσω. Ειδικά το συγκεκριμένο, δεν μπόρεσα να το προχωρήσω πάνω από μερικές σελίδες. Μήπως να κάνω άλλη μια προσπάθεια, αφού επιμένει και η Πάτι;)
26. Ψηλή Σηκώστε Στέγη, Ξυλουργοί, Τζ. Ντ. Σάλιντζερ
27. Φράνι Και Ζούι, Τζ. Ντ. Σάλιντζερ 
28. Το Άλικο Γράμμα, Ναθάνιελ Χόθορν
29. A Night Of Serious Drinking, Rene Daumal
30. Από Τη Μεριά Του Σουάν, Μαρσέλ Προυστ
31. Ο Ευτυχισμένος Θάνατος, Αλμπερ Καμύ
32. Ο Πρώτος Άνθρωπος, Αλμπέρ Καμύ
33. Τα Κύματα, Βιρτζίνια Γουλφ
34. Μπιγκ Σερ, Τζακ Κέρουακ
35. Οτιδήποτε από τον Χ. Φ. Λάβκραφτ
36. Οτιδήποτε από τον Τζ. Γ. Σέμπαλντ (Κι ο Σέμπαλντ πολύ ψηλά στη λίστα με τους συγγραφείς που θέλω να διαβάσω!)
37. Το Ημερολόγιο Ενός Κλέφτη, Ζαν Ζενέ
38. The Arcades Project ή οτιδήποτε από τον Βάλτερ Μπένγιαμιν
39. Ποιητής Στη Νέα Υόρκη, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
40. Η Χαμένη Τιμή Της Καταρίνα Μπλουμ, Χάινριχ Μπελ
41. The Palm-Wine Drinkard, Amos Tutuola 
42. Ice ή οτιδήποτε από την Anna Kavan
43. The Divine Proportion, H. E. Huntley
44. Νάντια, Αντρέ Μπρετόν

ΣΚΥΛΙΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

     Αφού ο σκύλος είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, εφόσον η λογοτεχνία μιλάει γι' ανθρώπους, θα μιλάει και για σκύλους. Παρακάτω, μια λίστα με κάποιους από τους γνωστότερους σκύλους - λογοτεχνικούς ήρωες.


1.   Άργος (Οδύσσεια): Πρώτος στη λίστα δε θα μπορούσε να είναι άλλος από τον Άργο, τον σκύλο του Οδυσσέα. Η Οδύσσεια, ένα έπος ειρηνικό, σε αντίθεση με την Ιλιάδα, περιγράφει πολλές πλευρές της οικιακής ζωής· επομένως, δεν θα μπορούσε να λείπει ο σκύλος του σπιτιού, σ' αυτήν την περίπτωση ένα θαυμάσιο κυνηγόσκυλο που μαράζωσε με την απουσία του αφεντικού του. Η στιγμή της συνάντησής τους είναι ένα από τα πιο συγκινητικά σημεία του έργου:

 Κι όμως, αναγνωρίζοντας τον Οδυσσέα στο πλάι του, 

σάλεψε την ουρά του και κατέβασε πάλι τ' αυτιά του, 

όμως τη δύναμη δε βρήκε να φτάσει πιο κοντά στον κύρη του. 

Τον είδε εκείνος, και γυρίζοντας αλλού το βλέμμα του, 

σκούπισε ένα δάκρυ -από τον Εύμαιο κρυφά, 

για να τον ξεγελάσει. [...] 

Μιλώντας πια, προχώρησε στα ωραία δώματα, 

και πέρασε στην αίθουσα με τους περήφανους μνηστήρες. 

Κι αυτοστιγμεί τον Άργο σκέπασε η μαύρη μοίρα του θανάτου,

αφού τα μάτια του είδαν ξανά, είκοσι χρόνια 

περασμένα, τον Οδυσσέα.   

(ραψωδία ρ, μτφρ. Δ.Ν.Μαρωνίτης)  

  

2.   Μάγκας (Μάγκας): Περνώντας από την αρχαιοελληνική στη νεοελληνική γραμματεία, μας έρχεται αμέσως στο μυαλό ο Μάγκας, από το ομώνυμο βιβλίο της Πηνελόπης Δέλτα. Το πρωτότυπο εδώ είναι ότι αυτός ο γενναίος και ατίθασος σκύλος δεν είναι μόνο ο πρωταγωνιστής αλλά και ο αφηγητής της ιστορίας, εξιστορώντας τις περιπέτειές του από την Αθήνα στην Αλεξάνδρεια και τελικά στη Μακεδονία, όπου παίρνει μέρος στον Μακεδονικό Αγώνα, μόνο που τούτες οι τελευταίες περιπέτειες είναι το θέμα ενός άλλου βιβλίου της Δέλτα, των Μυστικών του Βάλτου.      

3.   Μπουλς Άι (Όλιβερ Τουίστ): Μεταξύ των δυνατότερων χαρακτήρων που έχει πλάσει ο Ντίκενς είναι αυτός του εγκληματία Μπιλ Σάικς, που σκότωσε την Νάνση, τη σύντροφό του, επειδή προσπάθησε να βοηθήσει τον Όλιβερ Τουίστ. Το φρικτό σκυλί του φρικτού Μπιλ Σάικς χρησιμεύει ως alter ego του, αφού είναι τόσο βίαιο κι αιμοβόρο όσο το αφεντικό του. Ωστόσο, όταν ο Σάικς φτάνει στο σημείο να χτυπήσει τη Νάνση μέχρι θανάτου, ακόμα και το πιστό του μπουλ τεριέ προσπαθεί να φύγει μακριά του για ν' απομακρυνθεί από το φονικό, δείχνοντας ότι κι αυτό ακόμα είναι πιο ανθρώπινο από εκείνον. Στη συνέχεια, στη διάρκεια της απεγνωσμένης περιπλάνησης του Σάικς στο Λονδίνο, ο σκύλος τον ακολουθεί, υπενθυμίζοντας με την παρουσία του το έγκλημά του. Τελικά, ο σκύλος είναι που θα οδηγήσει την αστυνομία στο αφεντικό του, μόνο που, αμέσως μετά τον θάνατο του Σάικς, ο Μπουλς Άι θα πεθάνει με παρόμοιο τρόπο. 

4.   Το Σκυλί (Το Ημερολόγιο Του Άντριαν Μολ): Παραμένουμε στην Αγγλία, όμως από το βικτωριανό Λονδίνο και τον βασανισμένο του υπόκοσμο, περνάμε στα Μίντλαντς της εποχής της Θάτσερ και τον Άντριαν Μολ, που 'χει κι αυτός τα δικά του βάσανα. Ένα από αυτά είναι το σκυλί, ο θεόχαζος σκύλος της οικογένειας Μολ, που παραμένει ανώνυμος σ' όλα τα βιβλία της σειράς. Κάθε τόσο ο Άντριαν πρέπει να μαζεύει τις ζημιές του, να μαλώνει εξαιτίας του με τους γείτονες και να το τρέχει στον κτηνίατρο για ν' αφαιρέσει αυτά που κατά καιρούς καταπίνει, όπως κάρβουνα, στρατιωτάκια κι ένα σωρό άλλα. Καημένε Άντριαν, σαν να μην έφτανε που όλα τα άλλα στη ζωή του πάνε χάλια...

5.   Μπακ (Το Κάλεσμα Της Άγριας Φύσης): Όλοι συμφωνούμε ότι τις ωραιότερες ιστορίες με σκυλιά τις έχει γράψει ο Τζακ Λόντον. Μια απ' αυτές είναι το Κάλεσμα της Άγριας Φύσης, με κεντρικό ήρωα τον Μπακ. ο οποίος, καθώς χρησιμοποιείται από τους χρυσοθήρες της Αλάσκας για να σύρει τα έλκηθρά τους, προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στις αντίξοες καιρικές συνθήκες, να επιβληθεί στα άλλα σκυλιά της αγέλης και κυρίως να προστατευτεί από τη βάναυση συμπεριφορά των αφεντικών του. Τελικά, ακολουθεί μια αγέλη λύκων και αφήνεται στο κάλεσμα της άγριας φύσης.

6.   Καστάνκα (Καστάνκα): Με ψυχροπολεμική λογική, περνάμε από την Αμερική στη Ρωσία. Η μικρή Καστάνκα, στο ομώνυμο διήγημα του Τσέχοφ, αφού έχασε τα αφεντικά της, μπήκε στο τσίρκο, μέχρι που κάποια στιγμή, σε μια παράσταση, τους αναγνώρισε ανάμεσα στους θεατές και ξαναγύρισε κοντά τους.

7.   Μπάνγκα (Ο Μαιτρ Κι Η Μαργαρίτα): Στα μέχρι τώρα παραδείγματα, κάθε σκύλος μοιάζει πάρα πολύ με το αφεντικό του. Στην περίπτωση του Μπάνγκα και του Πόντιου Πιλάτου όμως, οι χαρακτήρες είναι διαφορετικοί· ο Μπάνγκα είναι ένα γενναίο σκυλί, ενώ ο Πόντιος Πιλάτος είναι τόσο δειλός που προτιμά να "νίψει τας χείρας του" και να στείλει τον κατηγορούμενο στον σταυρό, παρά να πάρει την ευθύνη της απόφασης να τον αθωώσει. Παρ' όλα αυτά, ο Μπάνγκα μένει πιστός στον αφέντη του όλους αυτούς τους ατέλειωτους αιώνες που ο  Πιλάτος υποφέρει εξαιτίας του αμαρτήματος της δειλίας.

8.   Ο Άνθρωπος Που Αγαπούσε Τα Σκυλιά: Εδώ δεν έχουμε ένα μόνο σκυλί αλλά πολλά, αφού το κοινό στοιχείο ανάμεσα στους τρεις ήρωες αυτού του πολιτικού θρίλερ (τον Λέοντα Τρότσκι, τον δολοφόνο του, Ραμόν Μερκαντέρ, και τον Κουβανό συγγραφέα Ιβάν Κάρδενας) είναι η αγάπη τους για τα σκυλιά, με μια ιδιαίτερη αδυναμία στη ρώσικη ράτσα των Μπορζόι.

9.   Ιντεφίξ (Αστερίξ): Αυτός εδώ είναι από τους πιο αγαπημένους όλων μας! Αγαπάμε Ιντεφίξ όχι μόνο γιατί συντροφεύει τους ήρωες σε όλες τους τις περιπέτειες αλλά και για τις οικολογικές του ευαισθησίες, μιας και κάθε φορά που ο Οβελίξ ξεριζώνει ένα δέντρο για να πιάσει κάποιον άτυχο λεγεωνάριο που έχει κρυφτεί εκεί πάνω, ο Ιντεφίξ κλαίει γοερά. 

10.   Μιλού (Τεν Τεν): Μπορεί ο Τεν Τεν να είναι βαρετά άψογος, όμως οι ήρωες που τον περιβάλλουν είναι πολύ ωραίοι τύποι. Εντάξει, η αδυναμία μου είναι ο καπετάν Χάντοκ, αλλά το ίδιο καλός και εξίσου γερό ποτήρι είναι ο Μιλού. Οι αγαπημένες μου στιγμές είναι όταν εμφανίζονται ο Μιλού - άγγελος και ο Μιλού - διάβολος, προσπαθώντας να τον επηρεάσουν: τελικά πάντα νικάει ο διαβολικός Μιλού και το σκυλί γίνεται φέσι.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ (ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ)

     Εκτός από τους επαγγελματίες συγγραφείς και μάλιστα εκείνους που ήταν αρκετά τυχεροί ώστε να γίνουν γρήγορα γνωστοί και να μπορούν να ζουν από τα έργα τους ή εκείνους τους ακόμα πιο τυχερούς, που είχαν αρκετά χρήματα ώστε να ζουν χωρίς να δουλεύουν, υπήρχαν και συγγραφείς που έπρεπε να κάνουν κάποια δουλειά για να ζήσουν, τουλάχιστον μέχρι ν' αναγνωριστεί το έργο τους. Η λίστα με τα επαγγέλματα που άσκησαν κατά καιρούς διάφοροι συγγραφείς είναι μεγάλη και πολυσυλλεκτική· κι ακόμα δείχνει ότι τα πρώτα μας επαγγελματικά βήματα δεν καθορίζουν απαραίτητα την υπόλοιπη ζωή μας, μπορούν όμως να μετουσιωθούν σε πολύτιμες εμπειρίες.

     Ξεκινάμε με τους συγγραφείς που έκαναν επαγγέλματα τόσο περιπετειώδη, όσο και τα έργα που έγραφαν. Προφανώς, οι εμπειρίες τους στο χώρο της δουλειάς τούς προμήθευσαν με άφθονο υλικό για τα βιβλία τους.

Τζόζεφ Κόνραντ: Προτού γίνει συγγραφέας, ο Κόνραντ ήταν ναυτικός. Υπηρέτησε στο εμπορικό ναυτικό για 19 χρόνια, φεύγοντας με το βαθμό του πρώτου καπετάνιου. Οι εμπειρίες του από τη ζωή στη θάλασσα και τα πρόσωπα που γνώρισε τα χρόνια εκείνα ήταν η έμπνευση για τα περισσότερα έργα του. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, έχει κρατήσει τα ονόματα των προσώπων που υπήρξαν η βάση για τους χαρακτήρες που δημιούργησε.

Χέρμαν Μέλβιλ: Ο συγγραφέας του Μόμπι Ντικ είχε δουλέψει κι ο ίδιος ως φαλαινοθήρας. Στις 3 Ιανουαρίου του 1841 σάλπαρε με το φαλαινοθηρικό Acushnet για τον Ειρηνικό, κι όπως έλεγε αργότερα ο ίδιος "η ζωή του ξεκίνησε πραγματικά εκείνη τη μέρα". Αργότερα, βέβαια, εγκατέλειψε τη ζωή στη θάλασσα κι έγινε τελωνειακός στη Νέα Υόρκη, δουλειά που κράτησε για 19 ολόκληρα χρόνια, κερδίζοντας μάλιστα τη φήμη του "μοναδικού έντιμου υπαλλήλου σ' έναν εντελώς διεφθαρμένο οργανισμό". Σ' αυτή τη λιγότερο περιπετειώδη φάση της ζωής του εμπνεύστηκε έναν ακόμα εμβληματικό λογοτεχνικό χαρακτήρα, τον Μπάρτλεμπυ στο διήγημα  Μπάρτλεμπυ ο Γραφιάς.

Τζακ Λόντον: Ο συγγραφέας που έγραψε το Κάλεσμα της Άγριας Φύσης και τον Ασπροδόντη είχε ζήσει παρόμοιες εμπειρίες στην περιοχή όπου διαδραματίζονται και τα δύο έργα, το Κλόνταϊκ, όπου δοκίμασε την τύχη του ως χρυσοθήρας.

Ντάσιελ Χάμετ: Ο άνθρωπος που έγραψε αστυνομικά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές κυνικούς ντετέκτιβ, όπως Το Γεράκι της Μάλτας και Ο Κόκκινος Θερισμός, είχε υπάρξει κι ο ίδιος ιδιωτικός ντετέκτιβ στο διάσημο Πρακτορείο Πίνκερτον, από το 1915 ως το 1922.

     Άλλη, εντελώς διαφορετική κατηγορία είναι αυτή των υπαλλήλων, δημόσιων και μη. Στο έργο όσων περιλαμβάνονται στη λίστα επικρατεί μια πνιγηρή ατμόσφαιρα που φαίνεται να σχετίζεται με το γεγονός ότι ασφυκτιούσαν κάνοντας μια βαρετή δουλειά.

Κώστας Καρυωτάκης: Κανένας συγγραφέας δεν έχει αποδώσει τη μίζερη μονοτονία της δημοσιοϋπαλληλικής καθημερινότητας πιο εύστοχα από τον Καρυωτάκη. Αν κι έκανε μια προσπάθεια να δουλέψει ως δικηγόρος, ο Καρυωτάκης διορίστηκε ως υπάλληλος στο Δημόσιο, υπηρετώντας σε διάφορες περιοχές, με τελευταίο σταθμό, όπως όλοι ξέρουμε, την Πρέβεζα.

Κωνσταντίνος Καβάφης: Η οικονομική καταστροφή της οικογένειάς του μετά τον θάνατο του πατέρα του έκανε τον Καβάφη ν' αναζητήσει μια δουλειά που θα του εξασφάλιζε σταθερό εισόδημα, οπότε έγινε υπάλληλος στην Αγγλική Εταιρεία Υδάτων της Αλεξάνδρειας, όπου δούλεψε όλη του τη ζωή.

Τ.Σ. Έλιοτ: Ο συγγραφέας της Έρημης Χώρας ήταν τραπεζικός υπάλληλος στην τράπεζα  Lloyd's του Λονδίνου. Πριν είχε δουλέψει ως δάσκαλος και μετά ως υπάλληλος στον εκδοτικό οίκο Faber and Faber.

Φράντς Κάφκα: Παρ' όλο που κι ο Κάφκα σπούδασε στη Νομική, έγινε τελικά υπάλληλος ασφαλιστικής εταιρείας. Δεν ήταν μια δουλειά που τον ικανοποιούσε, μάλλον τον έκανε να νιώθει ότι σιγά σιγά μεταμορφώνεται σε κατσαρίδα, τουλάχιστον όμως του άφηνε αρκετό χρόνο για να γράφει.

     Σε ειδική κατηγορία μπαίνουν οι γιατροί. Πραγματικά, δεν ξέρω ποια εξήγηση υπάρχει για το ότι τόσοι λογοτέχνες είχαν σπουδάσει ιατρική. Η ουσία όμως είναι ότι χωρίς αυτούς τους γιατρούς, η λογοτεχνία θα ήταν πολύ φτωχότερη: Αντόν Τσέχοφ, Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Αντρέ Μπρετόν (υπηρέτησε ως γιατρός στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου συνέβησαν δυο καθοριστικά γεγονότα για την μετέπειτα  πορεία του, η γνωριμία του με τον Ζακ Βασέ και η επαφή με το έργο του Φρόιντ), Λουί Φερντινάντ Σελίν, Μανόλης Αναγνωστάκης, Ηλίας Παπαδημητρακόπουλος, Γιώργος Χειμωνάς και Ίρβινγκ Γιάλομ (ο Χειμωνάς κι ο Γιάλομ ήταν ψυχίατροι· ειδικά ο Γιάλομ -που παραμένει ψυχίατρος, μιας και είναι ακόμα εν ζωή- συμπλέκει στα έργα του τη λογοτεχνία με την ψυχανάλυση, αντλώντας το υλικό του από τις συνεδρίες με τους ασθενείς του).

Ο ΜΑΙΤΡ ΚΑΙ Η ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ

 

    Η σελήνη που φώτιζε δυνατότερα και από το καλύτερο ηλεκτρικό φανάρι βοήθησε τη Μαργαρίτα να δει πως, ο καθισμένος που τα μάτια του έμοιαζαν να είναι τυφλά, έτριβε με κοφτές κινήσεις τα χέρια του, ενώ τα τυφλά μάτια του τα είχε καρφωμένα στο δίσκο της σελήνης. Τώρα πια η Μαργαρίτα έβλεπε πως δίπλα στη βαριά πέτρινη πολυθρόνα, που στο φως της σελήνης έριχνε κάποιες φευγαλέες σπίθες, ήταν ξαπλωμένος ένας σκούρος, με τεράστια μυτερά αυτιά σκύλος, που όπως τ' αφεντικό του κοιτούσε ανήσυχα τη σελήνη. [...] Δυο χιλιάδες σχεδόν χρόνια κάθεται σ' αυτό το πλάτωμα και κοιμάται, αλλά όταν έχει πανσέληνο, τον βασανίζει όπως βλέπετε η αϋπνία. Και δε βασανίζεται μόνον αυτός, αλλά και ο πιστός του φύλακας, ο σκύλος. Αν είναι αλήθεια πως η δειλία είναι το χειρότερο ελάττωμα, τότε θα' λεγα πως το σκύλο του αυτό δεν τον βαραίνει. Το μόνο που φοβόταν αυτό το θαρραλέο σκυλί ήταν η καταιγίδα. Δε γίνεται όμως διαφορετικά, όποιος αγαπάει πρέπει να μοιράζεται και τη μοίρα εκείνου που αγαπάει.

(σελ. 418- 419, Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Ο Μαιτρ κι η Μαργαρίτα, μτφρ. Τίνα Καραγεωργή, Γιούρι Γιαννακόπουλος, εκδόσεις Θεμέλιο)

Υ.Γ.: Η ενότητα audiovisual delight βασίζεται στην εξής ιδέα: Ως αφετηρία υπάρχει ένα σημαντικό έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας, από το οποίο αντιγράφω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα και το συνδυάζω με μια φωτογραφία που, κατά τη γνώμη μου, απηχεί την ατμόσφαιρα του έργου. Στη συνέχεια, συνδέω με link από το youtube ένα τραγούδι εμπνευσμένο από το συγκεκριμένο έργο με μια φράση του κειμένου που θα μπορούσε να έχει αποτελέσει την πηγή έμπνευσης, τη βάση του τραγουδιού.

ΚΟΥΙΖ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΝΤΟΥΕΤΑ

     Ήρθε η ώρα για ένα ακόμη κουίζ· αυτή τη φορά δεν έχει να κάνει ούτε με την πρώτη πρόταση ενός βιβλίου, ούτε με την τελευταία, ούτε με την εκατοστή έκτη... Το θέμα είναι τα λογοτεχνικά ντουέτα: εραστές, φίλοι, συνεργάτες, άσπονδοι εχθροί, όλων των ειδών τα ζευγάρια που περιέχονται σε γνωστά μυθιστορήματα ή διηγήματα. Αυτό που πρέπει να κάνετε, είναι να βρείτε από ποιο λογοτεχνικό έργο προέρχεται κάθε ζευγάρι. Οι απαντήσεις, όπως πάντα, στα σχόλια. 

1. Κοροβιόφ και Μπεγκεμότ
2. Κάθριν και Χίθκλιφ
3. Άχαμπ και Στάρμπακ
4. Γκίλγκαμες και Ενκιντού
5. Κατερίνα και Πετρούκιος
6. Ελίζαμπεθ Μπένετ και κ. Ντάρσι
7. Πανδώρα και Άντριαν
8. Ερμιόνη και Ρον
9.  Σεττεμπρίνι και Νάφτα
10. Μπενίτο Σερένο και Μπάμπο
11. Σόνια Μαρμελάντοβα και Ροντιόν Ρασκόλνικοφ
12. Έμμη Μπρόμπρετσμπεργκ και Μάνος Σιμωνίδης
13.  Γουλιέλμος της Μπάσκερβιλ και Άντσο της Μελκ
14.  Μοντάνα Γουάιλντχακ και Μπίλι Πίλγκριμ
15. Φερμίνα Δάσα και Φλορεντίνο Αρίσα

 Marilyn Silverstone (πηγή: thomerama.tumblr.com)

Ο ΙΠΤΑΜΕΝΟΣ ΟΛΛΑΝΔΟΣ

     Ένα μεγάλο μέρος του χρόνου μου, κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, το πέρασα σε ιατρεία, κέντρα υγείας και νοσοκομεία, ενώ παράλληλα κατάπια ένα σωρό φάρμακα. Δε θα χαρακτήριζα την εμπειρία ευχάριστη, κάθε άλλο, ωστόσο, τώρα που φαίνεται ότι όλα πέρασαν, μπορώ να κάνω και -λίγη- πλάκα, για ν' αποφύγω τον κίνδυνο να πάρω τον εαυτό μου πολύ στα σοβαρά. Επειδή όμως δε διαθέτω το σατανικό χιούμορ του Μπουλγκάκοφ, ο οποίος ήταν κι ο ίδιος γιατρός, όπως, άλλωστε, πολλοί άλλοι πρώτης γραμμής λογοτέχνες, παραθέτω ένα δικό του, "ιατρικό" διήγημα, τον "Ιπτάμενο Ολλανδό". Μπορεί κανείς να το βρει σε ένα εξαιρετικό βιβλίο από τις εκδόσεις Πλέθρον, την "Ανθολογία Ρωσικού Διηγήματος του Μεσοπολέμου". Περιλαμβάνει συγγραφείς από τον Μαξίμ Γκόρκι και τον Ισαάκ Μπάμπελ ως τον Αρσένι Ταρκόφσκι και τη Μαρίνα Τσβετάγιεβα, μα κάθε διήγημα ξεχωριστά είναι πετράδι στον ανεκτίμητο θησαυρό της ρώσικής λογοτεχνίας.

Από το ημερολόγιο ενός ασθενούς.
     5 Ιουλίου. Άρχισα να βήχω. Βήχω συνέχεια. Δεν σταματώ όλη νύχτα. Αντί να κοιμάμαι, βήχω.
     7 Ιουλίου. Γράφτηκα να με δει γιατρός.
     10 Ιουλίου. Χτύπησε μ' ένα σφυράκι κι ύστερα είπε, "Χμ!". Τι να σημαίνει αυτό το "χμ";
     11 Ιουλίου. Έβγαλα ακτινογραφία. Τι ωραία! Ολόμαυρη, και τα παΐδια άσπρα.
     20 Ιουλίου. Την πάθαμε, αγαπητοί σύντροφοι, έχω φυματίωση. Έχε γεια, καημένε κόσμε!
     30 Ιουλίου. Με στέλνουν στο σανατόριο "Νους υγιής" στην εξοχή. Μου' δωσαν επίδομα και δωρεάν εισιτήριο τρίτης θέσης, με κουβέρτα.
     1 Αυγούστου... και με κοριούς. Ταξιδεύω, πολύ ωραία τοπία. Οι κοριοί μεγάλοι σαν κατσαρίδες.
     3 Αυγούστου. Έφτασα στη Σιβηρία. Πολύ ωραία. Έκανα και λίγη απόσταση με άλογα, 293 βέρστια. Φοραδίσιο γάλα.
     6 Αυγούστου. Αμ δε, φοραδίσιο γάλα! Λάθος, μου λένε, δεν έχετε καθόλου φυματίωση. Έβγαλα άλλη ακτινογραφία. Είδα το νεφρό μου. Αηδιαστικό.
     8 Αυγούστου. Έτσι, λοιπόν, να' μαι να γράφω στο Ροστόφ- επί- του Ντον. Πολύ ωραία πόλη. Θα εισαχθώ στο θεραπευτήριο "Το δώρο του ήλιου" στο Κισλοβόσκ.
     12 Αυγούστου. Κισλοβόσκ. Τίποτα πάλι. Το νεφρό δεν φταίει σε τίποτα. Μού λένε: Ποιος διάβολος σ' έστειλε σ' εμάς;
     15 Αυγούστου. Γράφω πάνω στο πλοίο, που με παίρνει στην Κριμαία, άρρωστος τάχα δήθεν με σύφιλη (υποβόσκουσα). Κάνω εμετό λόγω θαλασσοταραχής. Καταραμένη να'ναι τέτοια θεραπεία!
     22 Αυγούστου. Η Γιάλτα θα ήταν εξαιρετική πόλη, αν δεν ήταν στη μέση η ιατρική! Μυστήρια επιστήμη. Εδώ μού βρήκανε σκουληκάκια στα κόπρανα και σκωληκοειδίτιδα σε λανθάνουσα μορφή. Με στέλνουν στο Λίμπετσκ της επαρχίας Ταμπόφσκ. Έχετε γεια, νερά της Μαύρης Θάλασσας!
     25 Αυγούστου. Στο Λίμπετσκ όλοι παραξενεύονται. ο γιατρός είναι πολύ συμπαθητικός. Για τα σκουληκάκια, εκφράστηκε ως εξής:
     - Εκείνοι είναι τα σκουληκάκια!
     Με πήγε στο παράθυρο, με κοίταξε στα μάτια και μού είπε:
     - Έχετε εμφύσημα στην καρδιά.
     Εγώ πάλι, είχα τόσο συνηθίσει στην ιδέα ότι είμαι όλος σάπιος, ώστε ούτε καν τρόμαξα. Κι αμέσως τον ρωτώ: Πού να πάω;
     Στο Μπορζόμι, πληροφορούμαι.
     Καύκασε, έχε γεια!
     1 Σεπτεμβρίου. Στο Μπορζόμι ούτε τις βαλίτσες μου δεν μ' άφησαν ν' ανοίξω. Δεν δεχόμαστε φυματικούς, μού λένε.
     Για φαντάσου, έγινα και φυματικός τώρα! Πάει, τα φάγαμε τα ψωμιά μας! Φεύγω πάλι για τη Σιβηρία, πάω στο...
     10 Σεπτεμβρίου. Υπέροχη λίμνη, αγία Βαϊκάλη! Πολύ ωραία τα τοπία εδώ, αλλά κάνει ένα κρύο σκυλίσιο. Κι ο γιατρός εδώ είπε ότι είναι βλακεία να περιφέρομαι στα θεραπευτήρια τη στιγμή που όπου να' ναι θ' αρχίσουν τα χιόνια. Εσείς, μου λέει, έχετε ανάγκη από ζεστά κλίματα. Θα σας εξαποστείλω, λέει, στην Κριμαία... Τού λέω, από' κει έρχομαι, μερσί. Μού λέει, πού ακριβώς ήσασταν; Στη Γιάλτα, τού λέω. Ωραία, λέει, θα σας στείλω στην Ακούπκα. Εμένα το ίδιο μου κάνει, ας με στείλει και στα κέρατα του διαβόλου. Αγόρασα ένα γούνινο παλτό και ξεκίνησα.
     25 Σεπτεμβρίου. Στην Ακούπκα τα βρήκα όλα κλειστά. Μού λένε: πηγαίνετε πίσω στο σπίτι σας, φτάνει πια να γυρίζετε εδώ κι εκεί στη Δημοκρατία σαν τον αδέσποτο. Τα παράτησα όλα κι επέστρεψα στο σπίτι μου.
     1 Οκτωβρίου. Ναι' μαι στο σπίτι μου. Κατά τη διάρκεια της απουσίας μου η γυναίκα μου άρχισε να με απατά. Πήγα στο γιατρό. Είστε μια χαρά, μού λέει, υγιέστατος. Και γιατί, του λέω, με στέλνατε εδώ κι εκεί τόσο καιρό; Μού απαντά: ένα λάθος όλο κι όλο! Εντάξει, ένα λάθος παραπάνω, τι να γίνει; Αύριο επιστρέφω στη δουλειά μου.

Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, μτφρ. Τάνια Ραχματουλίνα, Ανθολογία Ρώσικου Διηγήματος του Μεσοπολέμου, Εκδόσεις Πλέθρον.