Η ΑΛΕΠΟΥ ΚΑΙ Ο ΛΑΓΟΣ

 

  "Η Αλεπού Κι Ο Λαγός" είναι ένα ρώσικο animation για την άνοιξη, που δεν μπορεί να εμποδιστεί, και τους bullies, που μπορούν να εμποδιστούν -μάλιστα η χτεσινή μέρα ήταν αφιερωμένη στην καταπολέμηση του bullying, δηλαδή του εκφοβισμού των πιο αδύναμων. Σ' αυτό το φιλμάκι του ιδιοφυούς Yuri Norstein, που είναι βασισμένο σ' ένα παραδοσιακό ρώσικο παραμύθι, ο πιο αδύναμος είναι ο λαγός και ο νταής είναι η αλεπού, η οποία ζει σ' ένα σπίτι από πάγο. Όταν όμως έρχεται η άνοιξη και οι πάγοι λιώνουν, η αλεπού μένει άστεγη, οπότε πηγαίνει στο ξύλινο σπιτάκι του λαγού, τον πετάει έξω και βολεύεται σαν στο σπίτι της. Ο λαγός κλαίει απαρηγόρητος γι' αυτό τ' άλλα ζώα του δάσους αναλαμβάνουν να τον βοηθήσουν: πρώτα ο λύκος, μετά η αρκούδα και μετά το βόδι -χωρίς όμως να καταφέρουν να κάμψουν το θράσος της αλεπούς... ώσπου... έρχεται ο γενναίος πετεινός, διώχνει τον καταπατητή με τις κλοτσιές και ο λαγός επιστρέφει στο σπιτικό του, το οποίο στο εξής μοιράζεται με τον φίλο του τον πετεινό... Κι όλη αυτή η γλυκειά ιστορία ξεδιπλώνεται σαν παραδοσιακό υφαντό, σαν εικόνες μιας "πάντας" που κρέμεται σε μια ρώσικη "ντάτσα", με τα ζωηρά, ζεστά χρώματά της και με τη μελαγχολική ευαισθησία του Norstein να διαπερνά κάθε καρέ.

YURI NORSTEIN

     Είχα σκεφτεί μετά από τον Ταρκόφσκι να γράψω για τον animator Yuri Norstein, όχι μόνο επειδή είναι κι αυτός Ρώσος, αλλά επειδή τα έργα του έχουν την ίδια ποιητική μελαγχολία και την ίδια ονειρική ατμόσφαιρα με τα έργα του Ταρκόφσκι. Καθώς λοιπόν αναζητούσα περισσότερες πληροφορίες για τον Norstein, ανακάλυψα ότι ήταν ο πρώτος που τιμήθηκε με το βραβείο Ταρκόφσκι, που θέσπισε η σοβιετική κυβέρνηση το 1989, πράγμα που επιβεβαιώνει την εκλεκτική συγγένεια μεταξύ των δύο καλλιτεχνών. Ο Norstein, λοιπόν, θεωρείται ο κορυφαίος καλλιτέχνης κινουμένων σχεδίων παγκοσμίως κι έχει τιμηθεί με πολλά διεθνή βραβεία. Ειδικότερα, το "the tale of tales" έχει ψηφιστεί ως το καλύτερο animation όλων των εποχών. Πέρα από τις διακρίσεις, όμως, ο Norstein είναι γνωστός για έναν ακόμα λόγο: για το πάθος και την επιμονή με την οποία αφιερώνεται στο έργο του. Κι όταν μιλάω για επιμονή, εννοώ μια δουλειά που κρατά 32 χρόνια προκειμένου να μεταφέρει  τη νουβέλα του Γκόγκολ "Το Παλτό" σε κινούμενα σχέδια. Αυτή η καθυστέρηση προκάλεσε, το 1985, την απόλυσή του από τα σοβιετικά studio "soyuzmultifilm", όπου δούλευε για περισσότερα από 20 χρόνια. Παρ' όλο που του έγιναν πολλές προτάσεις να δουλέψει στο εξωτερικό, ο Norstein τις απέκρουσε λέγοντας ότι θα ήταν αδύνατο να τελειώσει το έργο σε συνθήκες που θα πλησίαζαν την άνεση. Ως το 2004 λοιπόν είχε ολοκληρώσει ένα 25λεπτο απόσπασμα της ταινίας, το οποίο προβλήθηκε σε διάφορες εκθέσεις ανά τον κόσμο, και το 2007 ανακοίνωσε ότι ως το τέλος του χρόνου θα είναι έτοιμα τα πρώτα 30 λεπτά της ταινίας (της οποίας η συνολική διάρκεια θα είναι μία περίπου ώρα), πράγμα που τελικά δεν έγινε. Συνεχίζει, επομένως, να δουλεύει πάνω στο ίδιο έργο, παραμένοντας προσηλωμένος στο προσωπικό του όραμα, αδιάφορος για τα χρήματα ή τη δημοσιότητα, με μοναδικό σκοπό ένα αποτέλεσμα που θα ανταποκρίνεται σ' αυτό που έχει στο μυαλό του. Κι αυτό είναι κάτι που έχουν τη δύναμη να κάνουν μόνο οι μεγάλοι καλλιτέχνες.

Το παρακάτω animation, "ο Σκατζόχοιρος στην Ομίχλη", είναι, κατά τη γνώμη μου, το καλύτερό του. 

Κι αυτό είναι ένα πολύ μικρό απόσπασμα από "Το Παλτό", το οποίο, κατά τον Norstein, είναι ένα λογοτεχνικό έργο τόσο σημαντικό, όσο και οποιοδήποτε από τα κεφάλαια της Βίβλου.