Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΚΥΡΙΟΣ STEPHEN FRY ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

     Αυτή την εβδομάδα, έχω σκοπό να γράψω κάποια πράγματα για τη φιλοσοφία. Μη φανταστείτε τίποτα βαρύ, καμιά ανάλυση στο Tractatus Logicophilosophicus του Wittgenstein, όχι, ούτε κάν! Άλλωστε, δεν το έχω διαβάσει, κι αν ακόμα το είχα διαβάσει, αν, εντελώς υποθετικά, είχα φτάσει μέχρι την τελευταία σελίδα, δε θα είχα καταλάβει και πολλά πράγματα... Ωστόσο, η φιλοσοφία είναι ο ορισμός της περιπέτειας του πνεύματος, πολύ περισσότερο από τη λογοτεχνία ή άλλη μορφή τέχνης, και γι' αυτό αξίζει να την προσεγγίσουμε, έστω και λοξά, όπως σκοπεύω να κάνω εδώ.
     Σ' αυτό το σημείο, θα ταίριαζε μια εισαγωγή με κάποιες αρχικές σκέψεις επί του θέματος. Την εισαγωγή όμως δεν θα την κάνω εγώ. Θ' αφήσω αυτή τη δουλειά στον υπέροχο κύριο Stephen Fry, μιας κι αυτά που λέει με εκφράζουν απόλυτα. Ποιος είναι όμως αυτός ο κύριος Fry, τον οποίο επιμένω να αποκαλώ "υπέροχο"; Είναι Άγγλος ηθοποιός, συγγραφέας, σεναριογράφος, σκηνοθέτης, δημοσιογράφος και ακτιβιστής. Μετά από μία πολύ ταραγμένη εφηβεία, κατά την οποία αποβλήθηκε από δύο σχολεία και φυλακίστηκε για τρεις μήνες επειδή είχε κλέψει μια πιστωτική κάρτα, κατάφερε να περάσει στο Cambridge, όπου σπούδασε Αγγλική Φιλολογία. Εκεί γνωρίστηκε με τον Hugh Laurie (τον γνωστό τηλεοπτικό δόκτορα Χάουζ), με τον οποίο συνεργάστηκε πολλές φορές, στο θέατρο και την τηλεόραση. Εκτός από τις εμφανίσεις του σε διάφορες ταινίες (Gosford Park, V for Vendetta) και τηλεοπτικές σειρές (A bit of Fry and Laurie, BlackAdder), πρωταγωνιστεί σε ένα εκπληκτικό ντοκιμαντέρ για τη μανιοκατάθλιψη, προκειμένου να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο γι' αυτή την ασθένεια- ταμπού, από την οποία πάσχει και ο ίδιος. Πρόκειται λοιπόν για έναν άνθρωπο με γνώσεις, εμπειρίες και θάρρος, γι' αυτό οι απόψεις του έχουν τόσο ενδιαφέρον. Στο διαδίκτυο υπάρχουν αρκετά βίντεο, στα οποία μιλά για διάφορα θέματα. Ένα απ' αυτά είναι και το παρακάτω.

     Όλα όσα λέει είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα, αλλά για μένα το πιο σημαντικό είναι ότι" η φιλοσοφία δεν προσφέρει έναν ηθικό κώδικα για το πώς να ζήσεις τη ζωή σου αλλά θέτει έναν τεράστιο αριθμό ερωτήσεων". Επίσης, το ότι επισημαίνει ότι η φιλοσοφία δεν είναι κάτι πνευματικό, μια ανατολίτικη θεωρία για το πώς να είμαστε καλοί, αλλά έχει να κάνει με την διανοητική ρώμη και την αναζήτηση της λογικής, πράγμα που απαιτεί εξαιρετικά σκληρή δουλειά. Ωστόσο, όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί, ζούμε σε μια εποχή που αποφεύγει ή αγνοεί τη σκληρή δουλειά... Κι αυτός, κατά τη γνώμη μου, είναι ένας αρκετά σοβαρός λόγος να σεβόμαστε τη φιλοσοφία, ακόμα κι όταν δεν την καταλαβαίνουμε.

MOBY DICK- BIG READ

     Σε μια από τις πρώτες αναρτήσεις σ' αυτό το μπλογκ, είχα αναφερθεί στο "Μόμπι Ντικ" ως ένα από τα βιβλία που θέλω να διαβάσω. Ωστόσο, δεν το έχω διαβάσει ακόμα και δε γνωρίζω πότε θα το καταφέρω. Φαίνεται σαν να μην πρόκειται απλώς για την ανάγνωση ενός μυθιστορήματος, αλλά σαν να ετοιμάζομαι κι εγώ να ταξιδέψω με το φαλαινοθηρικό αναζητώντας τη μεγάλη άσπρη φάλαινα. Πράγματι, πολλοί έχουν χαρακτηρίσει το ίδιο το μυθιστόρημα φαλαινοειδές, καθώς μοιάζει να κλείνει μέσα του το ίδιο το θαλάσσιο τέρας. Ο Μέλβιλ, ως άλλος Άχαμπ, αναμετρήθηκε με ένα τεράστιο θέμα και κατάφερε να το δαμάσει. Βέβαια, το έργο δεν είχε την ανταπόκριση που περίμενε, μιας και ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του κι οι αναγνώστες δυσκολεύονταν να το προσεγγίσουν και να το κατανοήσουν. Γι' αυτό, δεν είναι απλώς "το μεγάλο αμερικάνικο μυθιστόρημα" αλλά "το μεγάλο αδιάβαστο αμερικάνικο μυθιστόρημα".
     Αν όμως άλλοι το διαβάσουν για μας; Για να γίνω πιο σαφής, την άνοιξη του 2011, η καλλιτέχνις Angela Cockayne και ο συγγραφέας Philip Hoare οργάνωσαν μια σειρά εκδηλώσεων στο Πανεπιστήμιο του Πλίμουθ, με θέμα το Μόμπι Ντικ και ζήτησαν από καλλιτέχνες, συγγραφείς, μουσικούς, επιστήμονες και ακαδημαϊκούς ν' ανταποκριθούν στο θέμα. Αποτέλεσμα αυτής της εργασίας ήταν το μη κερδοσκοπικό "big read project", στο οποίο διάφορες προσωπικότητες, διάσημες ή λιγότερο διάσημες διαβάζουν ένα από τα 135 κεφάλαια του "Μόμπι Ντικ" και, αντίστοιχα, ένας καλλιτέχνης παρουσιάζει ένα έργο εμπνευσμένο από το βιβλίο. Οι πιο γνωστοί από τους συμμετέχοντες, οι οποίοι δούλεψαν αφιλοκερδώς, είναι η ηθοποιός Tilda Swinton, που διαβάζει το πρώτο κεφάλαιο, και ο επίσης ηθοποιός και συγγραφέας Stephen Fry, που διαβάζει το δέκατο κεφάλαιο. Όλη αυτή η δουλειά είναι ελεύθερα προσβάσιμη στο διαδίκτυο, όμως όσοι θέλουν, μπορούν να προσφέρουν κάποια δωρεά στην παγκόσμια οργάνωση Whale and Dolphin Conservation (http://www.wdcs.org/bigread.php).
     Πρόκειται άραγε να διαβάσω το βιβλίο δια αντιπροσώπου; Όχι. Ίσως ακούσω κάποια κεφάλαια και πάλι αποσπασματικά. Ποιο το νόημα επομένως για κάτι τέτοιο; Όπως γράφουν οι εμπνευστές του "big read", "ο Μόμπτι Ντικ είναι μια εναλλακτική Βίβλος, και ως τέτοια είναι ώριμη για επανερμηνεία σ' αυτόν τον νέο κόσμο των νέων media".

Ακούστε λοιπόν τα 135 κεφάλαια του έργου εδώ:  http://www.mobydickbigread.com/