VERBA

(με αφορμή τη σημερινή Μέρα των Νεκρών στο Μεξικό)

ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΌΤΑΝ ΉΤΑΝ ΠΑΙΔΙΑ

     Μετά τους συγγραφείς, σειρά έχουν οι καλλιτέχνες: μουσικοί, σκηνοθέτες, ηθοποιοί και ζωγράφοι. Οι φωτογραφίες είναι πιο σύγχρονες, γι' αυτό και κανένα παιδάκι δε φοράει ναυτικά, αυτή την ακατανόητη μόδα παλιότερων εποχών, που πολύ θα'θελα να μου εξηγήσει κάποιος πώς προέκυψε.

Ο μικρός Αντρέι Ταρκόφσκι, στην αγκαλιά του πατέρα του, παρατηρεί το πέταλο ενός λουλουδιού. Άλλωστε, ένα από τα γνωρίσματα του μεγάλου καλλιτέχνη είναι ότι προσέχει πράγματα που εμείς προσπερνάμε αδιάφορα.

Αυτό το πανέμορφο κοριτσάκι θα μπορούσε μεγαλώνοντας να γίνει η πιο λαμπερή σταρ του αμερικάνικου κινηματογράφου και πράγματι, η μικρή Norma Jean έγινε η Marilyn Monroe.

Ακόμα πιο λαμπερή είναι τούτη εδώ η πιτσιρίκα, που μοιάζει σαν να το' σκασε από παραμύθι με νεράιδες. Μεγαλώνοντας, η Kate Bush διατήρησε την ίδια αιθέρια ομορφιά.

Αυτό το αναμαλλιασμένο αγοράκι με τα πεταχτά αυτιά και το πονηρό ύφος  είναι ο George Harrison σε μια εποχή που μάλλον δεν του περνούσε από το μυαλό να γίνει μουσικός κι ακόμα περισσότερο να γίνει ινδουιστής -αν υποθέσουμε ότι σ' αυτή την ηλικία ήξερε κατά που πέφτει η Ινδία..

Ο Joe Strummer, σε μια άλλη εποχή, χωρίς πανκ και οργισμένα τραγούδια, ήταν ένα γλυκύτατο αγοράκι, με ζακετάκι ολόιδιο μ' αυτό του μεγαλύτερου αδερφού του. Αργότερα, οι δρόμοι τους χώρισαν -και δεν εννοώ ότι άρχισαν να φορούν διαφορετικές ζακέτες. Ο David έγινε νεοναζί, ενώ όποιος έχει ακούσει έστω κι έναν δίσκο των Clash ξέρει ότι ο Joe απεχθανόταν κάθε είδους φασιστική συμπεριφορά, οπότε τα δύο αδέρφια μοιραία αποξενώθηκαν.

Αυτός εδώ ο πιτσιρικάς, αντιθέτως, ούτε προβληματιζόταν με την πολιτική, ούτε πνιγόταν από τον κομφορμισμό -τυπικό βλαχαδερό του αμερικάνικου Νότου δηλαδή. Ωστόσο, αγαπάμε Elvis, γιατί, όπως είχε πει κι ο John Lennon, "before Elvis there was nothing".

Εντάξει, η Patti Smith είναι ολόιδια: δεν φαίνεται καν σαν παιδί, είναι σαν να έχει ντυθεί παιδί. Τουλάχιστον σ' αυτή τη φωτογραφία χαμογελάει, ενώ μεγαλώνοντας μάλλον το' κοψε.

Κι άλλη τραγουδίστρια, εδώ όμως μιλάμε για άλλη κλάση: το κοριτσάκι που, αν στη φωτογραφία δε φαινόταν η μαμά του, θα έμοιαζε σαν να προέρχεται από φυλή του Αμαζονίου, είναι η divina Μαρία Κάλλας.

Μπορεί με μια πρώτη ματιά να μην μπορούμε να μαντέψουμε ποιο είναι αυτό το αγοράκι με το σοβαρό ύφος, αν όμως του ζωγραφίσουμε ένα τσιγκελωτό μουστάκι, τότε ναι, το βρήκαμε αμέσως, είναι ο Salvador Dali.

Ε, τούτην εδώ τη μικρή θα τη λέγαμε μάλλον άσχημη, αν και η ασχήμια είναι το μικρότερο κακό που είχε συμβεί στην Φρίντα Κάλο. Κατάφερε όμως και αυτό, όπως και την αναπηρία της, να τα μετουσιώσει σε γοητεία και τέχνη, όχι με το να προσπαθεί να τα κρύψει αλλά τονίζοντάς τα -γι' αυτό αξίζει σεβασμό απεριόριστο.

ΛΙΓΗ ΦΡΙΝΤΑ ΑΚΟΜΗ

Άλλη μία υπέροχη Φρίντα, σε μορφή gif (στην πραγματικότητα είναι χάρτινη κούκλα), από την καλλιτέχνη Elsa Mora. Το βρήκα στο blog www.thejealouscurator.com.

Κι ένα συνοδευτικό τραγούδι, το "burn it blue" του αγαπημένου Caetano Veloso, από την ταινία "Φρίντα" με τη Salma Hayek στον ομώνυμο ρόλο.

ΦΡΙΝΤΑ

     Άλλο ένα πανέμορφο παιδικό βιβλίο, το οποίο αναφέρεται στη ζωή της Φρίντα Κάλο. Αγαπώ τη

Φρίντα Κάλο για ένα σωρό λόγους: την τέχνη της, την προσωπικότητά της και το υπέροχο στιλ της, που είχα προσπαθήσει να μιμηθώ πριν από χρόνια, όταν είχα ντυθεί Φρίντα σε ένα αποκριάτικο πάρτι κι οι περισσότεροι νόμιζαν ότι ήμουν το τέρας από το "Η Αγάπη Άργησε Μια Μέρα" ή απλώς μια κατακαημένη που δεν είχε ακούσει ποτέ τη λέξη "αποτρίχωση"... Πιο πολύ όμως αγαπώ τη Φρίντα για τη δύναμή της: τη δύναμη να είναι ο εαυτός της, να υπομένει φρικτούς πόνους σε όλη της τη ζωή και, πάνω απ'όλα, να μετουσιώνει τον πόνο της σε τέχνη. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα και σε τούτο το παιδικό βιβλίο του Jonah Winter, με εικονογράφηση της Ana Juan. Το βιβλίο, λοιπόν, επικεντρώνεται στους τρόπους με τους οποίους ένα ευαίσθητο, μοναχικό παιδί έβρισκε καταφύγιο στη φαντασία του, κι όταν αργότερα έπαθε πολυομελίτιδα κι ένα φοβερό αυτοκινητιστικό δυστύχημα, που της τσάκισε τη σπονδυλική στήλη, διοχέτευσε αυτή τη φαντασία στην τέχνη της. Θα μπορούσε να είναι ένα λυπητερό βιβλίο, που αφηγείται μια θλιβερή ιστορία, αλλά δεν είναι: είναι ένα βιβλίο που δείχνει πως ακόμα και μια λυπητερή ιστορία μπορεί να έχει καλό τέλος, αν κρατήσουμε τη φλόγα της ζωής ζωντανή μέσα μας- κι αυτό είναι ένα από τα πιο σημαντικά μηνύματα που μπορεί να πάρει ένα παιδί ή κι ένας μεγάλος.

     Εκτός από την ίδια την ιστορία, βέβαια, πρέπει να σταθούμε και στην εκπληκτική εικονογράφηση, που θυμίζει τόσο τους πίνακες της Κάλο, όσο και τη λαϊκή μεξικάνικη ζωγραφική, από την οποία, άλλωστε, είχε επηρεαστεί και η ίδια. Η μεξικάνικη παράδοση είναι παρούσα και με έναν άλλο τρόπο: με τα πλάσματα των λαϊκών μύθων του Μεξικού, που συντροφεύουν τη Φρίντα σε όλες τις σελίδες του βιβλίου κι ενισχύουν την αίσθηση ότι ο κόσμος της Φρίντας ήταν ο κόσμος της φαντασίας.