Παρ' όλο που υπήρξε μια εποχή που οι δίσκοι ήταν εκτός μόδας, τώρα πια, όχι μόνο έχουν ξαναγυρίσει στο προσκήνιο, αλλά είναι τρομερά cool να έχεις δίσκους, και με τη λογική των hipsters και με τη λογική αυτών που κοροϊδεύουν τους hipsters. Για την ακρίβεια, έχουν γίνει τόσο cool, που, αν καμιά φορά μπω σε κανένα δισκάδικο, τρέμω μήπως ο υπεροπτικός πωλητής θεωρήσει τόσο κοινότυπο αυτό που ζητάω, που το περιφρονητικό του βλέμμα θα κάνει συντρίμμια την με τόσο κόπο χτισμένη αυτοπεποίθησή μου. Σίγουρα λοιπόν δεν χρειάζεται να προσδώσουμε coolness στους δίσκους, ΑΝ όμως υπήρχε τέτοια ανάγκη, νομίζω ότι οι παρακάτω φωτογραφίες υπερ-cool διασήμων με τους δίσκους τους θα έκαναν τη δουλειά.
Το πρωτόκολλο απαιτεί να ξεκινήσουμε με τον Βασιλιά
Νομίζω ότι αυτή την εικόνα την έχουν ανασυνθέσει και οι Κοέν στο Inside LLewin Davis, που έχει άλλωστε να κάνει (και) με τον Bob Dylan
Κι από τον Dylan στους Beatles, με τον PaulMc Cartney έτοιμο να βγάλει το Freewheelin' Bob Dylan, τον δίσκο με το εμβληματικό εξώφυλλο, που έχει επηρεάσει αμέτρητους καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων και τους Beatles.
Άλλος θεός εδώ, ο Jimi Hendrix, ακούει κάποιον δίσκο και πάλι στη φωτογραφία υπάρχει ένας δίσκος του Dylan, αυτή τη φορά το Blonde On Blonde.
Και φυσικά ο Joe Strummer, που δεν μπορώ να καταλάβω ποιον δίσκο κρατάει, βλέπω όμως ότι έχει το ίδιο χτένισμα με τον τραγουδιστή στο εξώφυλλο.
Θεέ μου, αφού δεν μπορώ να είμαι η Patti Smith, δώσε μου τουλάχιστον τη συλλογή των δίσκων της.
Εντάξει, επειδή η πιο καινούρια από τις μέχρι τώρα φωτογραφίες είναι από τη δεκαετία του '70, να και κάτι πιο σύγχρονο, η υπέροχη Amy Winehouse.
Για άλλη μια φορά, δεν θα μπορούσα να μην υποκύψω στη γοητεία της Marilyn, που απ' ό,τι κατάλαβα, οι φωτογραφίες της στο ίντερνετ την ώρα που ακούει δίσκους είναι σχεδόν όσες και αυτές την ώρα που διαβάζει.
Ο Jack ακούει τον δίσκο του και απολαμβάνει το τσιγαράκι του, χαμογελώντας πάντα σαρδόνια με τα μάτια του.
Ποιος είναι ο πιο cool διάσημος που έχει υπάρξει στον πλανήτη; Ποιος θεωρείται η επιτομή του cool; Αυτά τα ερωτήματα είναι καθαρά ρητορικά, μιας και υπάρχει πια ομόφωνη άποψη ότι cool ίσον Steve Mc Queen. Αυτή η φωτογραφία που χορεύει με μάτια κλειστά υπό τους ήχους του Count Basie, κάνει λίγο την καρδιά μου να βουλιάζει.
Υ.Γ.: Κάποιες από αυτές τις φωτογραφίες τις έχω χρόνια στα Έγγραφα μου και δεν θυμάμαι πια πού τις βρήκα. Πολλές όμως τις εντόπισα σήμερα στο www.dj-rooms.com/celebs-and-their-vinyl.
Τελικά οι τρεις μέρες έγιναν βδομάδα, όχι επειδή έλειπα σε διακοπές τόσο καιρό ή επειδή, ας πούμε, είχα χανγκόβερ μετά από τα τρελά πάρτι του τριημέρου, αλλά για έναν τελείως βαρετό λόγο: είχα πολλή δουλειά. Προέκυψαν τόσες υποχρεώσεις μετά την επιστροφή στο νησί, που δεν προλάβαινα ούτε να πάω τον σκύλο μια βόλτα και τώρα φοβάμαι ότι μετά απ' αυτήν την κλεισούρα έχει γίνει αγρίμι... Καημένη Ρόζα! Μιλώντας για τον σκύλο μου, λοιπόν, ας δούμε διάφορους συγγραφείς παρέα με τους δικούς τους.
Ξεκινάμε με τον έξοχα εκκεντρικό Ρολάντ Τοπόρ, που κάνει ντουέτο με τον σκύλο του.
Εδώ έχουμε τον αγαπημένο Ντίκενς σε άψογη βικτωριανή πόζα, συντροφιά με τον ευμεγέθη σκύλο του τον Τούρκο. Κι οι δύο, πάντως, μου φαίνονται σαν να βαριούνται λιγάκι.
Παραμένουμε στους Αγγλοσάξονες και ιδού η περιπετειώδης Αγκάθα, ντυμένη σύμφωνα με τη μόδα της εποχής, ν' αγκαλιάζει το σκυλάκι της.
Τον Μαρκ Τουαίην τον ξέρουμε βασικά ως γατόφιλο, φαίνεται όμως ότι αγαπούσε γενικά τα ζώα. Προσπάθησα να βρω στο ίντερνετ κάποια ρήση του σχετική με σκύλους και δεν δυσκολεύτηκα καθόλου -φαίνεται ότι ο Τουαίην είχε κάτι έξυπνο να πει για τα πάντα. Πιο πολύ μ' άρεσε αυτό: "αν πάρεις έναν πεινασμένο σκύλο και τον ταΐσεις, δε θα σε δαγκώσει. Αυτή είναι η βασική διαφορά μεταξύ ενός σκύλου και ενός ανθρώπου".
Απ' όλους όσους μάζεψα στο σημερινό ποστ, αυτός είναι ο πιο αγαπημένος μου: ο Κερτ Βόνεγκατ. Με την ανάλαφρη παιδικότητα που τον χαρακτήριζε, τρέχει στην παραλία παρέα με τον σκύλο του τον Pumpkin.
Ο Τόμας Μαν μπορεί να ήταν μεγαλοφυΐα, όμως από παιδικότητα δεν είχε ούτε ίχνος. Γι' αυτό κάπως τον αντιπαθώ, παρ' όλο που το Μαγικό Βουνό ήταν για μένα κορυφαία αναγνωστική εμπειρία. Ακόμα κι εδώ, που υποτίθεται ότι είναι πιο χαλαρός και παίζει με το ασχημούτσικο αυτό σκυλάκι, φαίνεται στημένος.
Άλλος ένας γερμανοθρεμμένος, ο Σίγκμουντ Φρόιντ, ο άνθρωπος που άλλαξε με το έργο του τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας, χαϊδεύει βλοσυρός ένα σκυλάκι που μάλλον είναι τσόου-τσόου, αν λάβουμε υπ' όψιν μας τη γενικότερη αγάπη του Φρόιντ για την Άπω Ανατολή.
Εντάξει, ο Πολ Μακ Κάρτνεϊ μπορεί να μην έχει γράψει βιβλίο, έχει γράψει όμως στίχους και είναι ίσως ο μοναδικός στιχουργός που έχει γράψει λόγια αγάπης για το αγαπημένο του κατοικίδιο, τη Μάρθα.
Για την 52η επέτειο της πρώτης εμφάνισης των Beatles στην Αμερική, ο Jon Batiste, το παιδί-θαύμα της τζαζ μουσικής, έπαιξε -στο ίδιο στούντιο που είχαν εμφανιστεί κι εκείνοι- μια καταπληκτική διασκευή του Blackbird, του τραγουδιού που έγραψε ο McCartney για το κίνημα υπέρ των δικαιωμάτων των μαύρων στην Αμερική.
Τον Οκτώβριο του '63, ο Αμερικάνος παρουσιαστής Ed Sullivan βρισκόταν στο αεροδρόμιο του Heathrow τη στιγμή που έβγαιναν από το αεροπλάνο οι Beatles, μετά από μια περιοδεία στη Σουηδία. Βλέποντας την υστερία των φανατικών θαυμαστριών του συγκροτήματος, αποφάσισε να ψάξει λιγάκι ποιοι είναι αυτοί οι τύποι και να τους καλέσει στην εκπομπή του στη Νέα Υόρκη. Πράγματι, οι Beatles εμφανίστηκαν στο "The Ed Sullivan Show" στις 9 Φεβρουαρίου του 1964, εδραιώνοντας το φαινόμενο της Beatlemania, που είχε ήδη ξεκινήσει και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η εκπομπή του Ed Sullivan ήταν από τις πιο δημοφιλείς στην Αμερική· όπως είχε παρατηρήσει σχετικά ο George Harrison, "ακόμα και η εγκληματικότητα στη Νέα Υόρκη φαινόταν να μειώνεται όταν ήταν στον αέρα το show του Ed Sullivan". Στην εμφάνιση των Beatles όμως η θεαματικότητα χτύπησε κόκκινο: 73 εκατομμύρια θεατές, δηλαδή το 45,3% των νοικοκυριών που διέθεταν τηλεοπτική συσκευή, στήθηκαν μπροστά από την οθόνη για να δουν το καινούριο φαινόμενο της ποπ μουσικής, αγγίζοντας ένα ρεκόρ που δεν έχει καταρριφθεί από τότε. Υπήρχαν βέβαια και οι τυχεροί που είδαν το show ζωντανά. Και σ' αυτήν την περίπτωση οι αιτήσεις ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο: 50.000 άτομα ζήτησαν να παρευρεθούν στην εμφάνιση των Beatles, για να τα καταφέρουν τελικά μόνο 700, μιας και το studio δεν μπορούσε να χωρέσει περισσότερους. Πολλοί από αυτούς είχαν βάλει μέσον προκειμένου να βρουν μια θέση στο κοινό, όπως για παράδειγμα η κόρη του Νίξον, που ζήτησε από τον μπαμπά της να πιέσει για να εξασφαλίσει ένα εισιτήριο.
Το show άρχισε με τον Sullivan να διαβάζει ένα συγχαρητήριο τηλεγράφημα από τον Elvis και στη συνέχεια, ο John, ο Paul, ο George και ο Ringo ήρθαν στη σκηνή κι έπαιξαν το "All My Loving", το "Till There Was You" και το "She Loves You", εν μέσω ακατάπαυστων ξεφωνητών από το κοινό. Στη συνέχεια της εκπομπής, παρουσιάστηκαν άλλοι καλλιτέχνες, αλλά η παρουσία τους ήταν επισκιασμένη από την εμφάνιση των Beatles. Στο τέλος του show, οι Beatles έπαιξαν άλλα δύο τραγούδια, το "I Saw Her Standing There" και το "I Want To Hold Your Hand", προξενώντας νέα κύματα υστερίας στο κοινό. Όταν τελείωσε η εκπομπή, ο μουσικός διευθυντής της φέρεται να δήλωσε "Τους δίνω έναν χρόνο", θεωρώντας ότι είναι μια μόδα που θα περάσει. Εμείς βέβαια, 52 χρόνια μετά, ξέρουμε πολύ καλά πόσο έξω έπεσε...
Στην παρακάτω φωτογραφία, βλέπουμε τον Paul McCartney με τις κόρες του Heather και Mary, φωτογραφημένους από τη Linda McCartney, σύζυγο του Paul και μητέρα των κοριτσιών. Είναι μάλλον στα τέλη της δεκαετίας του '60 και κατά πάσα πιθανότητα βρίσκονται σε κάποια βρετανική ακτή. Κοιτώντας αυτή τη σκηνή, βλέπω μια άλλη, κάπως διαφορετική, από τα μέσα της δεκαετίας του '80, που δε θυμάμαι αν υπάρχει σε φωτογραφία: τα δύο παιδάκια, είναι περίπου στην ηλικία της Heather και η θάλασσα της Ραφήνας το ίδιο φουρτουνιασμένη. Κι ο μπαμπάς έχει τα ίδια πυκνά, μαύρα μούσια και μαλλιά, το ίδιο βλέμμα και την ίδια προστατευτική αγκαλιά... Χρόνια Πολλά μπαμπά!
Είναι φανερό στο bibliokult πόσο μ' αρέσουν οι λίστες κι ακόμα πόσο μ' αρέσουν τα κόμικς του Grant Snider - μάλιστα οι δικές του λίστες μ' αρέσουν τόσο, που θα' θελα να γινόμασταν φίλοι· φαντάζομαι ότι θα πηγαίναμε για περπάτημα και θα μιλούσαμε όλη την ώρα για βιβλία και δίσκους, θ' ακούγαμε ο ένας τον άλλο με προσοχή και θα γελούσαμε συγκρατημένα με τ' αστεία μας, ενώ στις (σπάνιες) διαφωνίες μας θ' αντικρούαμε με ευγένεια τα επιχειρήματα του άλλου. Επειδή όμως δε γνωριζόμαστε καν και δεν έχω την ευκαιρία να συζητήσω μαζί του και να του πω τη δική μου εκδοχή της παραπάνω υπέροχης λίστας του με τους αγαπημένους του δίσκους, θα τα γράψω εδώ στο μπλογκ, σαν γράμμα σε μπουκάλι που θα το ρίξω στον ωκεανό του ίντερνετ. Έχουμε και λέμε λοιπόν...
Δίσκοι που αγαπώ από τότε που ήμουν παιδί: Σ' αυτή την κατηγορία θα συμφωνήσω με τον Snider και την επιλογή του Abbey Road. Και όλων των δίσκων των Beatles. Και μερικών του Σαββόπουλου.
Δίσκοι που έχω ν' ακούσω από το λύκειο: Μμμ... μάλλον το Zooropa των U2.
Δίσκοι που τους αρέσει ο χορός: Ο βασιλιάς είναι ο Elvis κι αν πρέπει να διαλέξω δίσκο, διαλέγω το Elvis From Hawaii.
Δίσκοι που παραείναι έξυπνοι για μένα: ΤοRemain In Light. Για την ακρίβεια, όλοι οι δίσκοι του David Byrne, είτε με τους Talking Heads είτε οι προσωπικοί του -παραείναι ξερός κι εγκεφαλικός για μένα ο ήχος του.
Δίσκοι - πρότυπα του cool: Άαα... εδώ είναι πάρα πολλοί. Το Alladin Insane και το Low του David Bowie, το Freewheelin Bob Dylan και το Highway 61 Revisited του Bob Dylan, το Horses της Patti Smith κι ένα σωρό άλλα.
Δίσκοι που οι φίλοι μου δε μπορούν ν' αντέξουν: Έχω την εντύπωση ότι όταν ακούω φολκ για περισσότερο από μία ώρα, οι δικοί μου άνθρωποι στρέφουν το βλέμμα προς τον ουρανό με απόγνωση και ζητούν από τον θεό να τους δώσει δύναμη.
Δίσκοι που με βοηθούν να χαλαρώσω: Το Forever Changes των Love.
Δίσκοι που προσπαθώ να βρω το κουράγιο να τους μιλήσω: Το Bryter Lyter του Nick Drake.
Και δύο κατηγορίες που αποτελούν δική μου προσθήκη:
Δίσκοι - ένοχη απόλαυση: Θα μαζέψω όλο μου το θάρρος και θα το πω χωρίς (πολλή) ντροπή, το Appetite For Destruction των Guns and Roses.
Δίσκοι που νιώθω ένοχη επειδή δεν τους απολαμβάνω: Εντάξει, δεν είναι ότι με βαραίνουν οι ενοχές επειδή δε μ' αρέσει ένας δίσκος, πάντα όμως αναρωτιόμουν γιατί νιώθω δυσφορία ακούγοντας το Closer των Joy Division, ενώ οι άλλοι το θεωρούν αριστούργημα.
Κι αφού εδώ και μέρες το bibliokult το' χει ρίξει στην Ινδία και τις ανατολικές θρησκείες, ας ακούσουμε λίγο George Harrison από την εποχή των Beatles, διότι την Ανατολή πολλοί εμίσησαν, τους Beatles ουδείς. Άλλωστε, όπως έχουμε ξαναπεί, ο Harrison ήταν ένας απ' αυτούς που δεν αντιμετώπισαν τον ινδικό πολιτισμό απλώς ως λάιφ στάιλ, αλλά επηρεάστηκε βαθειά απ' αυτόν, πρώτα πρώτα στη μουσική του. Παρακάτω το πιο "ινδικό" τραγούδι του, όπως επισημαίνει κάποιος κι εδώ ...
Ξεκινάω το δεύτερο μέρος με την αγαπημένη Αγκάθα Κρίστι. Πραγματικά, μου είναι αδύνατο να συνειδητοποιήσω ότι αυτή η γλυκειά κυριούλα με το ταγεράκι επινοούσε σατανικά ιδιοφυείς δολοφονίες κι ακόμα ότι δάμαζε τα κύματα με τη σανίδα του σερφ της.
Άλλος αγαπημένος ο Ελίας Κανέτι, στο πιο τακτικό γραφείο που έχω δει ποτέ. Μένω άφωνη μπροστά στα άψογα στοιχισμένα μολύβια και στο καμπανάκι, με το οποίο -υποθέτω- καλούσε τους υπηρέτες... Παρ' όλα αυτά, γίνεται συμπαθής χάρη στο ζεστό του χαμόγελο.
Αν στην περίπτωση του Ελίας Κανέτι το χαμόγελο και η στάση του σώματος έκαναν προσιτό τον γερμανοθρεμμένο νομπελίστα μεγαλοαστό, δεν ισχύει το ίδιο για τον Τόμας Μαν. Το σοβαρό ύφος και η άκαμπτη φιγούρα δείχνουν έναν άνθρωπο που έπαιρνε τον εαυτό του πολύ στα σοβαρά. Η φωτογραφία μάλλον προέρχεται από την περίοδο που ζούσε στην Καλιφόρνια, όπως φαίνεται από τα φύλλα του φοίνικα που διακρίνονται πίσω από το παράθυρο.
Ναι, είναι ολοφάνερο από το γραφείο του ότι ο Ντ' Ανούντσιο ήταν πρίγκηπας.
Κι ο Γκόμπροβιτς είχε αριστοκρατική καταγωγή, αλλά αυτό που αποπνέει τούτη η φωτογραφία, ο τρόπος που ο συγγραφέας αγκαλιάζει το γατάκι, δημιουργούν μια εντελώς διαφορετική αίσθηση.
Ο Μαρκ Τουαίην μπορεί να έχει πάρει αυστηρό ύφος, αλλά η ακαταστασία του γραφείου φανερώνει κάτι από Τομ Σόγιερ...
Ε ναι, δε θα μπορούσε να είναι διαφορετική η εικόνα του Κέρουακ στο γραφείο του: κόσμος, άδεια μπουκάλια, τασάκια με τσιγάρα και η γραφομηχανή. Γιατί όμως φοράει το καπέλο μέσα στο σπίτι; Άραγε όλα είναι θέμα στιλ;
Καθόλου δε μ' αρέσει αυτή η εικόνα της Ιζαμπέλ Αλιέντε, με τη σιδερωμένη φάτσα και το τεράστιο Mac, κι ας αγαπώ τα πρώτα της βιβλία.
Πόσο μ' αρέσει, από την άλλη, ο Ορχάν Παμούκ! Με τη γάτα του, τον καφέ του κι αυτό το ύφος αριστούχου μαθητή που ποζάρει όλος καμάρι όταν η μαμά του τον φωτογραφίζει να διαβάζει τα μαθήματά του.
Θα κλείσω και σήμερα με το γραφείο ενός καλλιτέχνη και όχι συγγραφέα, του Paul McCartney. Αφενός επειδή οι Beatles έχουν το ελεύθερο να μπαινοβγαίνουν σε οποιοδήποτε post αυτού του blog κι αφετέρου επειδή το γραφείο αυτό, που μπορεί να είναι και τραπέζι κουζίνας, με τις παιδικές ζωγραφιές, τα γράμματα και τα υπολείμματα φαγητού είναι η πιο οικεία, "σπιτική" εικόνα από όλες τις προηγούμενες...
Υ.Γ.: Ποιο γραφείο σας αρέσει πιο πολύ από τα είκοσι -συνολικά- που ανέβηκαν στο μπλογκ! Περιμένω τη γνώμη σας στα σχόλια.
Την αγάπη μου για τις λίστες την έχω ήδη δηλώσει σε αυτό το post, οπότε είναι φυσικό να επανέρχομαι σε ένα αγαπημένο θέμα. Αναφορικά με τις λίστες, λοιπόν, δύο είναι τα πράγματα που μ' αρέσουν: να καταρτίζω τις δικές μου και να διαβάζω των άλλων. Βέβαια, οι δικές μου είναι του τύπου "πέντε ταινίες για να δεις στο σπίτι ένα βροχερό Σαββατόβραδο" ή "οι δέκα πιο αντιπαθητικοί λογοτεχνικοί ήρωες", δηλαδή λίστες στις οποίες έχω περιορίσει το εύρος των επιλογών, ενώ μια λίστα με τα αγαπημένα μου βιβλία ή τα αγαπημένα μου τραγούδια θα ήταν αδύνατη. Πώς μπορεί κανείς να τα θυμηθεί όλα τη στιγμή που κάθεται να τα γράψει; Πώς μπορεί να τα χωρέσει σε μια λίστα; Γιατί αυτό και όχι το άλλο; Θα έγραφα και θα έσβηνα όλη την ώρα και ποτέ δε θα ήμουν ικανοποιημένη... Γι' αυτό προτιμώ να διαβάζω τις λίστες των άλλων, κι όταν λέω των άλλων, εννοώ βέβαια αυτών που εκτιμώ και θαυμάζω. Μ' αρέσει να διαπιστώνω κοινές προτιμήσεις, οι οποίες λειτουργούν σαν ένα είδος επιβράβευσης για τις δικές μου επιλογές και με κάνουν να αισθάνομαι ότι υπάρχει κάτι κοινό που μας συνδέει (ας πούμε, ο David Bowie κι εγώ συνδεόμαστε με την κοινή μας αγάπη για τον Howard Zinn, αν δεν είναι αυτός αρκετά δυνατός δεσμός, ποιος είναι;;;). Ακόμα περισσότερο όμως, μ' αρέσει το ότι λειτουργούν σαν οδηγός και μου προτείνουν νέες επιλογές, που, κατά πάσα πιθανότητα θα είναι πετυχημένες. Ως εκ τούτου, μετά από πολύχρονη ιντερνετική περιήγηση σε κάθε είδους λίστες και με τη βοήθεια του Σ.Μ., σας παρουσιάζω μερικές που, κατά τη γνώμη μου, είναι έγκυρες και μπορούν να σας αποκαλύψουν αριστουργήματα τα οποία ίσως δε γνωρίζετε ή δεν έχετε μπει στον κόπο να ψάξετε περισσότερο.
Ας αρχίσουμε με τις ταινίες: Σύμφωνα με το Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (BFI), οι δέκα καλύτερες ταινίες όλων των εποχών, είναι οι εξής:
Ο Δεσμώτης του Ιλίγγου (Vertigo), Alfred Hitchcock
Και πάμε τώρα στο πιο δύσκολο, στη λίστα με τα 100 καλύτερα βιβλία όλων των εποχών. Η πιο έγκυρη, και μάλιστα μια απ' τις λίγες που δε μεροληπτούν υπέρ της αγγλόφωνης λογοτεχνίας, είναι αυτή που κατάρτισαν οι νορβηγικές λέσχες ανάγνωσης σε συνεργασία με το Νορβηγικό Ινστιτούτο Νόμπελ, καταχωρώντας τις λίστες 100 συγγραφέων από 54 χώρες, μεταξύ των οποίων ο Μίλαν Κούντερα, η Ντόρις Λέσινγκ και ο Κάρλος Φουέντες. Η λίστα αυτή είναι αλφαβητική, με εξαίρεση το πρώτο έργο, που είναι ο Δον Κιχώτης του Θερβάντες.
Αν οι Beatles είναι το σπουδαιότερο συγκρότημα στην ιστορία της rock μουσικής, τότε το Sgt.Pepper' s είναι το πιο σπουδαίο album... Γι' αυτό άλλωστε γίνονται ακόμα και σήμερα συζητήσεις επί συζητήσεων για το εξώφυλλο, τη μουσική και τους στίχους των τραγουδιών: το "Lucy in the Sky with Diamonds" αναφέρεται στο LSD ή είναι όντως εμπνευσμένο από μια ζωγραφιά του γιου του John Lennon; (εντάξει, αυτό είναι προφανές, μιλάμε για τα sixties...). Τι γίνεται στο "She's leaving home"; Γιατί αυτό το κορίτσι έχει ραντεβού στον αυτοκινητόδρομο; Και το "For the Benefit of Mr. Kite"; Μήπως όταν λέει "Henry the horse" εννοεί την ηρωίνη (heroin); Σ' αυτή την τελευταία περίπτωση τα πράγματα είναι απλά και δε χρειάζονται περίπλοκες θεωρίες: ο John Lennon απλώς παραθέτει όσα γράφονται σε μια αφίσα από ένα τσίρκο της βικτωριανής εποχής, η οποία βρισκόταν στο σπίτι του, κρεμασμένη σ' έναν απ'τους τοίχους. Όπως κάνει και στο "A Day in Life", όπου χρησιμοποιεί στους στίχους τους τίτλους που διαβάζει σε μια εφημερίδα, αποδεικνύει ότι η έμπνευση μπορεί να βρίσκεται στα πιο καθημερινά πράγματα, αρκεί να υπάρχει το ταλέντο που θα τα μετουσιώσει σε τέχνη. Επειδή όμως κι οι ίδιοι οι Beatles εξακολουθούν να αποτελούν έμπνευση για ένα σωρό καλλιτέχνες, ορίστε και ένα σύντομο βίντεο, στο οποίο κάποιος μπαίνει στη διαδικασία να αναπαράγει την αυθεντική αφίσα που ενέπνευσε τον John Lennon, for the benefit of the Beatles and for the benefit of art!
Πώς θα ήταν άραγε η μουσική χωρίς τους Beatles; Πώς θα ήταν τα '60s και το swinging London χωρίς αυτούς; Κι ακόμα, πώς θα ήταν οι ίδιοι οι Beatles χωρίς τον Brian Epstein ή αλλιώς τον πέμπτο beatle; Το πιθανότερο είναι ότι, αν ο Epstein δεν είχε πιστέψει τόσο σ'αυτούς, αν δεν είχε προσπαθήσει να τους κλείσει συμβόλαιο με δισκογραφική, παρά τις απανωτές απορρίψεις όλων σχεδόν των εταιρειών, κι αν δεν είχε επιμεληθεί την εμφάνισή τους, δίνοντάς τους το χαρακτηριστικό στυλ με τα κοστούμια και τα μακριά μαλλιά, οι Beatles σήμερα θα ήταν άγνωστοι. Την ιστορία αυτού του ανθρώπου, λοιπόν, που είδε στους άσημους Beatles από το Λίβερπουλ το συγκρότημα που σε λίγα χρόνια θ'αποθέωνε όλη η υφήλιος, αφηγείται το graphic novel "The fifth Beatle", το οποίο κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο "Dark Horse Comics" πριν από δέκα μέρες.
Το πιο σημαντικό στην ιστορία αυτή όμως, είναι ότι ο συγγραφέας, Vivek Tiwary, δεν αντιμετωπίζει τον Brian Epstein ως τον μάνατζερ των Beatles, αλλά ως αυτόνομη προσωπικότητα, με τις δικές της επιθυμίες, φοβίες και απογοητεύσεις. Πραγματικά, ο Brian Epstein ήταν ένας πολύ βασανισμένος άνθρωπος: Εβραίος σε μια εποχή έντονου αντισημιτισμού, ομοφυλόφιλος όταν στην Αγγλία ήταν ακόμα παράνομο και εθισμένος στις αμφεταμίνες και τα βαρβιτουρικά, που τελικά τον οδήγησαν στον θάνατο, τον Αύγουστο του 1967. Ήταν, με άλλα λόγια, ένας ανεπιθύμητος, ο οποίος ωστόσο κατάφερε ν' ανοίξει δρόμους που του ήταν κλειστοί και να καθορίσει, έστω και με έμμεσο τρόπο, την εποχή του πληρώνοντας βέβαια ακριβό τίμημα.
Πέρα από το graphic novel, οι ίδιοι συντελεστές ετοιμάζουν και την αντίστοιχη ταινία, που θα είναι η μοναδική μέχρι σήμερα όπου θα ακούγονται αυθεντικά τραγούδια των Beatles. Μέχρι να βγει η ταινία, μπορείτε να μαθαίνετε περισσότερα εδώ: thefifthbeatle.com . Αν, πάντως ο Άγιος Βασίλης διαβάζει bibliokult, τον παρακαλώ να μου φέρει το βιβλίο για τα Χριστούγεννα...
Πραγματικά, δεν ξέρω τι μ'αρέσει πιο πολύ σ'αυτή την εικόνα, που δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο εξώφυλλο του περιοδικού "Archie" τον Ιανουάριο του '65, όταν δηλαδή η beatlemania είχε κυριεύσει και την Αμερική. Είναι το φορητό πικ- απ που ονειρεύομαι κάποια στιγμή ν' αποκτήσω, παρ' όλο που δεν έχω πια δίσκους; Είναι η έκρηξη χρωμάτων στα σούπερ εφαρμοστά ρούχα της Μπέτυ και της Βερόνικα; Είναι ο ηλικιωμένος κύριος που δυσανασχετεί με τη μουσική και μου θυμίζει τον Παπαγιαννόπουλο στον "Γαμπρο απ' το Λονδίνο"; Είναι άραγε η απεικόνιση του λογοπαίγνιου beatles/ beetles; Μήπως είναι η ακρίβεια με την οποία τα σκαθάρια αντιστοιχούν στους Beatles, αφού το μόνο σκαθάρι με δαγκάνες - ή όπως αλλιώς λέγονται αυτά που προεξέχουν - είναι ο George Harrison, που είχε ως χαρακτηριστικό τα κάπως πεταχτά δόντια; Ίσως είναι το ρετρό του όλου πράγματος ή το γεγονός ότι συνδυάζει την αγάπη μου για τους Beatles με την αγάπη μου για τα κόμικς... Πάντως η Βερόνικα και η Μπέτυ, όσο κι αν ακούν τη μουσική με τα μάτια κλειστά, σημάδι ότι την απολαμβάνουν, παραμένουν κυρίες και σε καμία περίπτωση δε φτάνουν στην υστερία άλλων γυναικών φαν των Beatles. Για να καταλάβετε για τι πράγμα μιλάμε, μπορείτε να δείτε τις φωτογραφίες που τράβηξε ο Stan Wayman για λογαριασμό του LIFE στην πρώτη εμφάνιση των Beatles στην Αμερική, στο Washington Coliseum, το 1964 ή να δείτε το παρακάτω βίντεο, με ένα από τα αγαπημένα μου τραγούδια των Beatles της πρώτης περιόδου, που όμως δεν ακούγεται σχεδόν από τα ουρλιαχτά!
Στις 8 Αυγούστου του 1969, οι Beatles έκαναν τη φωτογράφιση για το εξώφυλλο του τελευταίου δίσκου που ηχογράφησαν, το πασίγνωστο "Abbey Road". Πρόκειται για το πιο εμπορικό άλμπουμ στην ιστορία τους κι ακόμη, αυτό με το διασημότερο εξώφυλλο, πιο διάσημο κι από εκείνο του "Sergeant Pepper's". Φαίνεται παράξενο: δεν είναι ούτε περίτεχνο, ούτε προκλητικό, ούτε το έχει σχεδιάσει κάποιος διάσημος καλλιτέχνης, ωστόσο έχει αντιγραφεί από πάρα πολλά συγκροτήματα μέχρι σήμερα κι οπαδοί των Beatles που επισκέπτονται το Λονδίνο φωτογραφίζονται απαραιτήτως την ώρα που διασχίζουν τη διάσημη οδό, η οποία αποτελεί πια αξιοθέατο. Το bibliokult λοιπόν, επειδή δίνει στο μύθο όση σημασία δίνει και στο ίδιο το έργο, παραθέτει φωτογραφίες από τη θρυλική φωτογράφιση (πηγή: www.retronaut.com ), καθώς και το εναρκτήριο τραγούδι του άλμπουμ, μιας και πάντα ζητάω αφορμή να βάλω λίγο beatles στο blog!
Το κλασικό μουσικό ερώτημα "Beatles ή Stones" για μένα έχει απαντηθεί εδώ και πολλά χρόνια: Beatles. Το ίδιο και το ερώτημα "ποιος είναι ο αγαπημένος σου Beatle": Ο George Harrison φυσικά, ο οποίος γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 25 Φεβρουαρίου του 1943 στο Λίβερπουλ. Τα τραγούδια των Beatles και της μετέπειτα ατομικής καριέρας του Harrison θα ήταν αρκετός λόγος για τη σημερινή ανάρτηση, μιας και τα περισσότερα απ' αυτά δεν έχουν ούτε μια ρυτίδα, παρά τον μισό αιώνα που έχει περάσει από πάνω τους. Ωστόσο, ο βασικότερος λόγος που ήθελα να γράψω σήμερα για τον George Harrison είναι η ίδια η ζωή του, η ζωή ενός ανθρώπου που πριν κλείσει τα είκοσι είχε όλο τον κόσμο στα πόδια του αλλά εκείνος αποφάσισε ότι όλος ο κόσμος δεν ήταν αρκετός και στράφηκε στον εαυτό του, σε μια ακατάπαυστη προσπάθεια αυτοπροσδιορισμού, εσωτερικής αναζήτησης και καλλιέργειας των πολλαπλών ενδιαφερόντων του.
Για έναν έφηβο που μεγάλωνε μεταπολεμικά σε μια εργατική γειτονιά του Λίβερπουλ, το ροκ εντ ρολ ήταν η μορφή που έπαιρνε το όνειρό του να ξεφύγει από το μίζερο περιβάλλον της αγγλικής εργατικής τάξης και να ζήσει μια συναρπαστική ζωή. Στα 14 άρχισε να παίζει κιθάρα και στα 17 έγινε μέλος των Beatles, ένα συγκρότημα που είχε φτιάξει ένας τύπος που ήξερε από το σχολείο, ο Paul McCartney, μαζί με έναν άλλο, τον John Lennon...Τα υπόλοιπα, λίγο πολύ τα ξέρουμε όλοι. Αρκεί μόνο να σκεφτούμε ότι αυτοί οι 4 άνθρωποι που ήταν στους Beatles έζησαν στο έπακρο το πνεύμα των '60s, με την ξέφρενη ζωή, τα ναρκωτικά, τα ταξίδια και τους πειραματισμούς. Ήταν σαν να συμπύκνωναν σε κάθε χρόνο της ζωής τους τις εμπειρίες μιας δεκαετίας. Και βέβαια ήταν, πάνω απ' όλα, η μουσική. Πριν ο Harrison κλείσει τα 25, οι Beatles είχαν βγάλει το Sgt Pepper. Τι άλλο θα μπορούσε να ζητήσει κανείς;
Ο Harrison, όμως, είχε το σημαντικότερο προτέρημα που, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να έχει ένας άνθρωπος: ακόρεστη περιέργεια. Μέσα από τη γνωριμία του με τον Ινδό μουσικό Ravi Shankar, άρχισε να ενδιαφέρεται για την ινδική μουσική και γενικότερα για τον ινδικό πολιτισμό. Στα συχνά ταξίδια του στην Ινδία έμαθε να παίζει σιτάρ, καθώς και άλλα ινδικά μουσικά όργανα, των οποίων τον ήχο ενσωμάτωσε στη μουσική των Beatles, όπως στο norwegian wood και το within you without you. Αυτό όμως που κυρίως τον απορρόφησε ήταν οι μεταφυσικές αναζητήσεις, μέσα από την επαφή με διάφορους guru. Η Ινδία ήταν μια από τις τάσεις των 60s, για τον Harrison όμως δεν ήταν μια επιδερμική επαφή αλλά κάτι που του άλλαξε τη ζωή, αφού ασπάστηκε τον ινδουισμό και δεν έπαψε ν' αναζητά την ουσία του θείου σ' όλη του τη ζωή. Όταν οι Beatles διαλύθηκαν το 1970, ο Harrison συνέχισε την καριέρα του στη μουσική. Σημαντική στιγμή ήταν η συναυλία που διοργάνωσε το 1971 για τους πρόσφυγες του Μπαγκλαντές, ύστερα από παρότρυνση του Ravi Shankar. Ήταν η πρώτη "φιλανθρωπική" συναυλία που διοργανώθηκε ποτέ, στην οποία συμμετείχαν ο Bob Dylan και ο Eric Clapton, και κατάφερε να συγκεντρώσει 40.000 θεατές.
Μια άλλη πτυχή του Harrison ήταν η αγάπη για τον κινηματογράφο. Το 1978 ίδρυσε την εταιρεία παραγωγής Handmade Films, υποθηκεύοντας όλα τα περιουσιακά του στοιχεία, προκειμένου να χρηματοδοτήσει την παραγωγή της ταινίας των Monty Python "Life of Brian", μόνο και μόνο επειδή ήταν φανατικός θαυμαστής τους και ήθελε να δει την ταινία. Ο Eric Idle των Monty Python έλεγε ότι τα 4 εκατομύρια που πλήρωσε ο Harrison για την παραγωγή της ταινίας είναι το ακριβότερο εισιτήριο που έχει πληρώσει ποτέ κανείς για να δει μια ταινία. Ο ανεξάρτητος βρετανικός κινηματογράφος χρωστά πραγματικά πολλά στον George Harrison, αφού χωρίς αυτόν ταινίες όπως το Time Bandits, πάλι των Monty Python, και η Mona Lisa δε θα είχαν γυριστεί.
Οι μουσικές του αναζητήσεις δε σταματούσαν: το 1988 σχημάτισε τους Traveling Wilburys μαζί μέ τους Bob Dylan, Roy Orbison και Tom Petty, με τους οποίους ηχογράφησε 2 άλμπουμ. Επίσης, επειδή αγαπούσε πολύ τον ήχο του γιουκαλίλι, κουβαλούσε ένα πάντα μαζί του και έπαιζε σε κάθε ευκαιρία. Δεν έζησε όμως αρκετά για να κάνει όλα όσα ήθελε. Το 2001, σε ηλικία 58 ετών, πέθανε από μεταστατικό καρκίνο στους πνεύμονες και τον εγκέφαλο. Οι στάχτες του διασκορπίστηκαν στο Βαρανάσι, στους ποταμούς Γάγγη, Σαρασβάτι και Γιαμούνα, σύμφωνα με την ινδουιστική παράδοση.
Ένα χρόνο μετά το θάνατό του, η οικογένεια και οι φίλοι του έκαναν μια συναυλία προς τιμήν του. Ήταν σχεδόν όλοι εκεί: η γυναίκα του Olivia και ο γιος του Dhani, οι Monty Python, ο Ravi Shankar, ο Tom Petty, ο Jeff Lynne, ο Eric Clapton, ο Ringo Starr και ο Paul McCartney. Η πιο ηχηρή απουσία ήταν αυτή του Bob Dylan. Ήταν η πρώτη φορά μετά τη διάλυση των Beatles που ο Ringo Starr και ο Paul McCartney έπαιζαν πάλι μαζί. Ωστόσο, ο σούπερ ήρωας της συναυλίας ήταν ο Eric Clapton, που εκτέλεσε με μοναδικό τρόπο τα τραγούδια του Harrison. Στο τέλος, όταν ο Dhani ευχαρίστησε τους φίλους του πατέρα του και τραγούδησαν όλοι μαζί το" I'll see you in my dreams", εγώ τουλάχιστον (που είμαι τελείως χαζοβιόλα με κάτι τέτοια) συγκινήθηκα.
Και για όσους δε θέλουν να δουν μια ΟΛΟΚΛΗΡΗ συναυλία για τον George Harrison, ορίστε ένα τραγουδάκι. Πολλά φιλιά!
