HARPER SIMON: BONNIE BRAE

Σήμερα ήταν μια δύσκολη μέρα για μένα και ακόμα δυσκολότερη για τον υπολογιστή μου. Γι' αυτό θα κάνουμε ένα μουσικοχορευτικό διάλειμμα να χαλαρώσουμε λιγάκι... Ας ακούσουμε λοιπόν αυτό το καινούριο τραγούδι του Harper Simon (αν το επώνυμο σας θυμίζει κάτι, σωστά σας θυμίζει: πρόκειται για τον γιο του Paul Simon των Simon and Garfunkel) που με τον 60's ήχο του και την ψυχεδελική αισθητική του κάνει την -αθεράπευτα- ρετρό καρδιά μου να χοροπηδά! Θα συνεχίσουμε με τον Woody αύριο, αν όλα πάνε καλά. Φιλιά πολλά!

WOODY GUTHRIE (2)

     Ας αρχίσω λοιπόν να γράφω κάποια πράγματα για τη ζωή του Woody Guthrie (τις περισσότερες πληροφορίες τις έχω αντλήσει από το woodyguthrie.org). Γεννήθηκε στην Όκεμα της Οκλαχόμα το 1912 και ο πατέρας του, που υποστήριζε το δημοκρατικό κόμμα και ασχολούνταν ενεργά με την πολιτική, του έδωσε το όνομα του πολιτικού Woodrow Wilson, αργότερα προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Λέγεται ότι ο πατέρας του, αν και υποστηρικτής των δημοκρατικών, αργότερα έγινε μέλος της Κου Κλουξ Κλαν. Η παιδική ηλικία του Woody σημαδεύτηκε από ανεπανόρθωτες απώλειες: η μεγαλύτερη αδερφή του πέθανε σε πυρκαγιά, ο πατέρας του καταστράφηκε οικονομικά και η μητέρα του, που έπασχε από την κληρονομική νόσο του Χάντινγκτον, κλείστηκε σε ψυχιατρείο.

     Από νωρίς ο Woody φαινόταν ότι ήταν απείθαρχος και ότι είχε μια ακόρεστη περιέργεια για τα πάντα γύρω του. Οι φίλοι του τον θυμούνταν να διαβάζει συνεχώς βιβλία αλλά το σχολείο το παράτησε πριν αποφοιτήσει. Το 1931 έφυγε για το Τέξας, όπου γνώρισε τη Mary Jennings, με την οποία το 1933 παντρεύτηκε και έκανε τρία παιδιά. Αν λόγω της οικονομικής ύφεσης ήταν δύσκολο για τον Woody να συντηρήσει την οικογένειά του, όταν ήρθε η Μεγάλη Αμμοθύελλα (Dust Bowl) το 1935, αυτό έγινε ακατόρθωτο. Ο Woody λοιπόν, όπως πολλοί απελπισμένοι συμπατριώτες του, πήρε τη Route 66 και προσπάθησε με κάθε μέσο, ακόμα και περπατώντας, να πάει στην Καλιφόρνια. Στο δρόμο, συχνά έπαιζε μουσική στα σαλούν με αντάλλαγμα ένα πιάτο φαγητό και ένα κρεβάτι. Ήταν εκείνη την περίοδο που γεννήθηκε η αγάπη του για την περιπλάνηση, η οποία δεν τον εγκατέλειψε ως το τέλος της ζωής του.

     Όταν έφτασε στον προορισμό του, το 1937, είχε ήδη βιώσει το ρατσισμό, το μίσος και τον κοινωνικό αποκλεισμό από τους προνομιούχους. Στην Καλιφόρνια απέκτησε μια εκπομπή στο ραδιόφωνο, όπου έπαιζε παλιά, παραδοσιακά τραγούδια που έφερναν ένα «άρωμα πατρίδας» στους μετανάστες του Dust Bowl, ενώ συγχρόνως διατύπωνε πολιτικοκοινωνικές απόψεις που τον ανέδειξαν σε υποστηρικτή των αδύναμων. Σταδιακά συνειδητοποίησε ότι αυτό ακριβώς θέλει να κάνει και με τα τραγούδια του: να δώσει φωνή σ’ αυτούς που δε μπορούσαν να ακουστούν.

" If the fight gets hot, the songs get hotter. If the going gets tough, the songs get tougher." 

 Woody Guthrie

Υ.Γ. Αύριο, το τελευταίο post για τον Woody. Φιλιά πολλά!

WOODY GUTHRIE (1)

      Όπως σας είχα πει την προηγούμενη βδομάδα, θέλω να γράψω κάποια πράγματα για τον Woody Guthrie, τον τραγουδιστή της φολκ που επηρέασε καθοριστικά τον Bob Dylan. Τον Woody Guthrie τον ήξερα μόνο μέσω των σχέσεών του με άλλους: ήταν φίλος του συγγραφέα John Steinbeck, πατέρας του Arlo Guthrie που είχε συμμετάσχει στο Woodstock και βέβαια μια από τις σημαντικότερες επιρροές του Bob Dylan.  Για τον ίδιο ήξερα μόνο ότι η κιθάρα του  έγραφε πάνω “this machine kills fascists” («αυτή η μηχανή σκοτώνει φασίστες»), καθώς και ένα, το πιο γνωστό, τραγούδι του “this land is my land”. Φέτος όμως, επειδή, όπως έχω ξαναπεί, άρχισα να ενδιαφέρομαι για την Αμερική της Μεγάλης Ύφεσης, αναζήτησα περισσότερες πληροφορίες για τον Woody, για να διαπιστώσω ότι η ζωή του, πέρα από το ότι ήταν εντελώς μυθιστορηματική, συνοψίζει τα σημαντικότερα γεγονότα της ιστορίας του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών.  

     Από όλα όσα βρήκα για κείνον, αυτό που μ’ έκανε να γράψω  ήταν δύο σελίδες τετραδίου, όπου είχε καταγράψει τις αποφάσεις του για τη νέα χρονιά (πηγή: thisisnthappiness.com). Πρόκειται για το γνωστό έθιμο “new year’s resolutions”, κατά το οποίο οι Αμερικάνοι, ως γνήσιοι προτεστάντες, δεσμεύονται για κάποιους στόχους που σκοπεύουν να πραγματοποιήσουν με τον νέον έτος. Όλα όσα γράφει αποπνέουν ζεστασιά και ανθρωπισμό  και αποκαλύπτουν πολλές πτυχές του χαρακτήρα του: την κακή του σχέση με την καθαριότητα («να αλλάζω κάλτσες», «να κάνω μπάνιο»), το χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό του («να πλένω τα δόντια μου, αν μου’ χει μείνει κανένα»), μια αφοπλιστική, παιδική αθωότητα («να βλέπω καλύτερα όνειρα») αλλά και μια βαθειά ωριμότητα («να έχω παρέα αλλά να μη χάνω το χρόνο μου»). 

      Πάνω απ’ όλα όμως, δείχνουν έναν άνθρωπο γεμάτο ενέργεια και δημιουργικότητα, που προσπαθεί συνεχώς να γίνεται καλύτερος («να διαβάζω πολλά καλά βιβλία», «να παίζω και να τραγουδάω καλύτερα»), χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι ναρκισσιστικά προσκολλημένος στον εαυτό του. Αντιθέτως, είναι προσανατολισμένος στο «εμείς», είτε αυτό σημαίνει τους δικούς του ανθρώπους («ν’ αγαπάω τον μπαμπά», «ν’ αγαπάω τη μαμά») είτε, γενικά, τους συνανθρώπους του, χωρίς αυτό να συνδέεται με μια αόριστη, αφηρημένη και εν τέλει νερόβραστη αγάπη, αλλά συνειδητή σύμπραξη στον αγώνα κατά του φασισμού .

    Σε δύσκολες εποχές όπως αυτή της Μεγάλης Ύφεσης (Great Depression στα αγγλικά, που θα μπορούσε να σημαίνει επίσης Μεγάλη Κατάθλιψη) και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Woody Guthrie δεν επέλεξε ούτε την εσωστρέφεια, ούτε την παραίτηση ούτε τον ατομισμό. Προσπάθησε να στρέψει την οργή του προς τα έξω και όχι στον εαυτό του ή σ’ αυτούς που δεν έφταιγαν και  να κρατήσει μέσα του ζωντανή την αγάπη και τη χαρά για τη ζωή.

      Εγώ πάλι, προσπάθησα να μην το ρίξω πολύ στο μελό ή στον διδακτισμό, πράγματα για τα οποία έχω μια –σχεδόν- ακατανίκητη ροπή. Δεν ξέρω αν τα κατάφερα. Στις δύο επόμενες αναρτήσεις, θα γράψω κάποια πράγματα για τη ζωή του και φυσικά θα βάλω μερικά τραγούδια του. Φιλιά πολλά!

ΚΑΛΗΜΕΡΑ!

FOREVER YOUNG: ΈΝΑ ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟ ΤΟΝ BOB DYLAN

Σήμερα θα τελειώσουμε το αφιέρωμα αυτής της εβδομάδας στην παιδική λογοτεχνία περίπου όπως το αρχίσαμε, δηλαδή με ένα παιδικό βιβλίο που σχετίζεται με τη μουσική. Σ' αυτή την περίπτωση όμως, το βιβλίο δεν αναφέρεται σε κάποιο διάσημο καλλιτέχνη αλλά είναι γραμμένο από κάποιο διάσημο καλλιτέχνη. Και δε μιλάμε για οποιονδήποτε διάσημο, μιλάμε για την αυτού μεγαλειότητα, τον Bob Dylan! Το βιβλίο λέγεται FOREVER YOUNG, όπως το ομώνυμο τραγούδι του 1974, που έγραψε για τον τετράχρονο, τότε, γιο του, Jacob και συμπεριέλαβε στο album "Planet Waves", ένα από τα πιο πετυχημένα της καριέρας του. Το βιβλίο, πάντως, το έγραψε πολύ αργότερα, το 2008, αναθέτοντας την εικονογράφηση στον βραβευμένο Paul Rogers, του οποίου η τεχνοτροπία θυμίζει πολύ δεκαετία του '50.

                                             

Στο βιβλίο, όπως είναι φυσικό, υπάρχουν πολλά δομικά στοιχεία της φιλοσοφίας του Dylan: περιπλάνηση, περιπέτεια και ανυπότακτο πνεύμα. Υπάρχουν επίσης πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία και στίχοι από τα τραγούδια του, τόσο στο κείμενο, όσο και στην εικονογράφηση, που κλείνουν το μάτι στον αναγνώστη. Και λέγοντας αναγνώστη, εννοούμε βέβαια τους γονείς- οπαδούς του Dylan και όχι τα παιδάκια...

Δείτε, ας πούμε, αυτή την εικόνα από το βιβλίο και αυτή τη φωτογραφία του Woody Guthrie, μιας από τις σημαντικότερες επιρροές του Dylan, ο οποίος θα μας απασχολήσει, για τους δικούς του λόγους, στις επόμενες αναρτήσεις...Φιλιά πολλά!

Η ΚΟΚΚΙΝΟΣΚΟΥΦΙΤΣΑ ΑΛΛΙΩΣ

Ας μείνουμε και σήμερα στα κλασικά παραμύθια: η κοκκινοσκουφίτσα είναι μια από τις πιο αγαπημένες αλλά και βίαιες ιστορίες, γι' αυτό και προσφέρεται για διαφορετικές αναγνώσεις, συχνά αρκετά τρομακτικές. Ας θυμηθούμε μια από τις πρώτες ταινίες του Νιλ Τζόρνταν, την "παρέα των λύκων" (in the company of wolves) που δίνει πολύ ωραία και το θέμα της αφύπνισης της γυναικείας σεξουαλικότητας, το οποίο βρίσκεται στον πυρήνα της ιστορίας. Το σύντομο βίντεο που ανάρτησα εδώ, είναι τρομακτικό και γλυκό ταυτόχρονα. Άραγε θα άρεσε στη γιαγιά O' Grimm του προηγούμενου βίντεο, ή θα της την έσπαγε το καλό τέλος; Πολλά φιλιά!

GRANNY O' GRIMM: Η ΩΡΑΙΑ ΚΟΙΜΩΜΕΝΗ ΚΑΠΩΣ ΑΛΛΙΩΣ...

Ας μείνουμε λιγάκι αυτή τη βδομάδα στην παιδική λογοτεχνία. Και τι καλύτερο από ένα κλασικό, αγαπημένο παραμύθι όπως η ωραία κοιμωμένη. Και ακόμα καλύτερο, να το αφηγείται η γιαγιά στο εγγονάκι της λίγο πριν κοιμηθεί. Α... τι ωραία εικόνα! Δεν είναι όμως η περίπτωσή μας. Εδώ η γιαγιά είναι λίγο περίεργη: ταυτίζεται με την ανεπιθύμητη γριά νεράιδα και ξεσπαθώνει υπέρ της τρίτης ηλικίας μπροστά στην τρομοκρατημένη εγγονή της. Η ιρλανδική προφορά της γιαγιάς κάνει το βίντεο αυτό ακόμα πιο απολαυστικό. Φιλιά πολλά!

Η ΛΙΣΤΑ ΜΕ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΩ: HARLEM' S LITTLE BLACKBIRD

     Λοιπόν, ένα από τα βιβλία που σκοπεύω να διαβάσω φέτος είναι βιβλίο για παιδιά! Μ' αρέσουν πάρα πολύ τα παιδικά βιβλία και συχνά τα περιεργάζομαι για ώρα στα βιβλιοπωλεία, επινοώντας για την πωλήτρια που ρωτά αν μπορεί να μ' εξυπηρετήσει ένα φανταστικό βαφτιστήρι. Θεωρώ την ποιότητα αρκετών  παιδικών βιβλίων πολύ υψηλή: έχουν υπέροχη εικονογράφηση και το περιεχόμενό τους είναι έξυπνο κι ευαίσθητο. Μια τέτοια περίπτωση είναι το Harlem's little blackbird, το οποίο μπορεί κανείς να παραγγείλει από το AMAZON. Το βιβλίο αναφέρεται στη ζωή της Florence Mills, μιας μαύρης τραγουδίστριας και χορεύτριας των αρχών του 20ου αιώνα. Ήταν κόρη πρώην σκλάβων και βγήκε στη σκηνή σε ηλικία έξι ετών, παρουσιάζοντας χορευτικά νούμερα μαζί με τις αδερφές της. Μεγαλώνοντας, ακολούθησε ανεξάρτητη καριέρα και συμμετείχε σε πολλές παραστάσεις στο Μπροντγουέι. Πήρε μέρος στη λεγόμενη "αναγέννηση του Χάρλεμ", μια κίνηση που έλαβε χώρα κατά τις δεκαετίες του '20 και του '30 και αποτελούσε στην ουσία μια πρώτη προσπάθεια συνειδητοποίησης της ταυτότητας της αφροαμερικάνικης κουλτούρας και δυναμικής διεκδίκησης των ίσων δικαιωμάτων. Η Florence Mills όμως δεν έζησε αρκετά για να δει το αποτέλεσμα των προσπαθειών της: πέθανε το 1927, σε ηλικία 32 ετών, ουσιαστικά από εξάντληση λόγω των συνεχών περιοδειών σε Αμερική και Ευρώπη. Ο Duke Ellington προσπάθησε να κρατήσει τη μνήμη της ζωντανή γράφοντας για κείνην το τραγούδι Black Beauty. Αυτή είναι λοιπόν η σύντομη ιστορία του μικρού μαύρου πουλιού από το Χάρλεμ, την οποία εγώ δε γνώριζα πριν με τραβήξει η πανέμορφη εικονογράφηση αυτού του βιβλίου. Δεν ήταν ούτε τόσο ταλαντούχα ούτε τόσο κατατρεγμένη όσο η Billie Holiday. Ούτε ήταν τόσο δυναμική ακτιβίστρια. Όμως η εξέλιξη, τόσο στην τέχνη όσο και στην κοινωνία δεν πραγματώνεται μόνο από τις μεγάλες προσωπικότητες. Υπάρχουν κι άλλες, μικρότερου βεληνεκούς, που όμως καλό είναι να μνημονεύονται κι αυτές καμιά φορά. Τώρα, όσον αφορά στα παιδιά, για τα οποία προορίζεται κανονικά αυτό το βιβλίο, τους δίνεται η δυνατότητα να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα ρατσισμού αλλά και να κάνουν μια πρώτη γνωριμιά με τον μαγικό κόσμο της τζαζ.

Υ.Γ. 1 Προσπάθησα να βρω κάποιο τραγούδι της Florence Mills στο youtube αλλά δεν τα κατάφερα. Βρήκα ωστόσο μια εκτέλεση του "I'm a little blackbird looking for a bluebird", που ήταν η μεγαλύτερη επιτυχία της, με την Eva Taylor.

Υ.Γ. 2 Και ένα μικρό δώρο: αν πάτε στο harlem.org θα βρείτε την παρακάτω φωτογραφία του 1958, στην οποία ποζάρει η αφρόκρεμα των μουσικών της τζαζ εκείνης της εποχής. Κάνοντας κλικ πάνω στο πρόσωπο του καθενός, παρουσιάζεται το όνομά του, ένα σύντομο βιογραφικό, καθώς και μια επιλεγμένη δισκογραφία. Φιλιά πολλά!

ΚΑΛΗΜΕΡΑ!

Η ΛΙΣΤΑ ΜΕ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΩ: BILLIE HOLIDAY, Η ΚΥΡΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ

    Το βιβλίο αυτό, που επανακυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Άγρα, είναι η αυτοβιογραφία μιας από τις μεγαλύτερες φωνές της τζαζ, της Billie Holiday. Οι λόγοι που θέλω να το διαβάσω είναι πολλοί. Πρώτα απ' όλα γιατί μ' αρέσουν πολύ τα τραγούδια της. Όπως γράφει και η ίδια (αντιγράφω από το βιβλίο) "Μου 'χουνε πει πως κανείς δεν λέει την λέξη «πείνα» σε τραγούδι όπως εγώ. Ούτε τη λέξη «αγάπη».Ίσως και να 'ναι γιατί θυμάμαι τί σημαίνουν τούτες οι λέξεις. Ίσως γιατί είμαι τόσο περήφανη ώστε να θέλω να θυμάμαι τη Βαλτιμόρη και το Ουέλφερ Άιλαντ, το Ίδρυμα Καθολικών και το δικαστήριο Τζέφφερσον Μάρκετ, τον σερίφη μπροστά απ' το σπίτι μας στο Χάρλεμ και τις πόλεις απ' τη μια άκρη της χώρας στην άλλη όπου γέμισα χτυπήματα και ουλές, στη Φιλαδέλφεια και στο Ώλντερσον, στο Χόλλυγουντ και στο Σαν Φρανσίσκο ‒ κάθε γωνιά, πανάθεμά την. Όλες οι Κάντιλακ και οι μινκ γούνες ‒ και είχα πολλές στη ζωή μου ‒ δεν μπορούν να με κάνουν να τα ξεχάσω. Και σε όλα αυτά τα μέρη , κι απ' όλο αυτό τον κόσμο, ό,τι έμαθα τα λένε τούτες οι δυο λέξεις. Πρέπει να 'χεις φαΐ να φας, πρέπει να 'χεις λίγη αγάπη στη ζωή για να ανεχτείς του καθενός το συναξάρισμα για το πώς πρέπει να συμπεριφέρεσαι σωστά. Αυτό που είμαι κι αυτό που θέλω απ' τη ζωή, σ' αυτά τα λόγια κλείνεται." Αυτά τα λόγια μου θυμίζουν μια σκηνή από το Ρεμπέτικο, τη μεγάλη ταινία του Κώστα Φέρρη: Όταν η Μαρίκα Νίνου βγαίνει για πρώτη φορά στη σκηνή, περνούν από τα μάτια της όλα όσα έχει βιώσει: η κακοποίηση από τον πατέρα της, ο θάνατος της μάνας της, η προσφυγιά, η φτώχεια. Και μετά, όταν αρχίζει να τραγουδάει, αφήνει αυτά τα βιώματα να μιλήσουν μέσα από τη φωνή της. Το ίδιο συμβαίνει και με τη Billie Holiday, γι' αυτό καθηλώνει τον ακροατή σε κάθε της ερμηνεία. 
     Ένας άλλος λόγος που θέλω να διαβάσω αυτό το βιβλίο είναι γιατί τελευταία μ' ενδιαφέρει πολύ η Αμερική του Μεσοπολέμου και κυρίως της εποχής της οικονομικής ύφεσης. Ο λόγος είναι προφανής: η δική μας ύφεση μ' έκανε ν' αναζητήσω τις εμπειρίες όσων βίωσαν κάτι παρόμοιο στην Αμερική   του '30, παρά τις αυτονόητες διαφορές μεταξύ των δύο χωρών. Παραπέμπω πάλι στο βιβλίο, το οποίο "μιλάει γενικότερα για το τί σημαίνει να' σαι φτωχός και μαύρος στην Αμερική, για το πώς φτιαχνόταν η μουσική της τζαζ στις δεκαετίες '30 -'40 ‒ κλαμπ, περιοδείες, ηχογραφήσεις, εταιρείες, κτλ. ‒ καθώς και για τον τρόπο που μια αρρωστημένα διεφθαρμένη κοινωνία κυνήγησε αυτή τη μεγαλοφυΐα της τζαζ σ' ένα αυτοκαταστροφικό αδιέξοδο απ' όπου δεν υπήρχε διαφυγή". 
     Ένας ακόμη λόγος είναι η γλώσσα του βιβλίου, η γλώσσα όχι ενός διανοούμενου λάτρη της τζαζ  αλλά μιας γυναίκας της πιάτσας που παράτησε το σχολείο στα 11. Θα παραπέμψω ακόμα μια φορά στο βιβλίο: "στην αυτοβιογραφία της, με μια γλώσσα σκληρή και χωρίς συναισθηματισμούς, καταγράφει την περιπετειώδη ζωή της και το ρατσισμό που τη σκίαζε, τις ιστορίες της με τους άντρες, την ανέλιξή της στο χώρο της μουσικής και της σόου μπίζνες καθώς και τα προβλήματα της με τα ναρκωτικά, τις φυλακίσεις και το κυνηγητό της αστυνομίας που την κατέστρεψε. Όλα αυτά λέγονται με την κοφτή και μάγκικη γλώσσα της Χόλιντεϋ, και διαβάζονται σαν να γράφτηκαν μόλις χτες".

Όπως είναι αναμενόμενο, θα τελειώσω αυτή την παρουσίαση με ένα τραγούδι της Billie Holiday, που δεν είναι άλλο από το Strange Fruit, ένα τραγούδι που καταγγέλλει το ρατσισμό ενάντια στους μαύρους στον αμερικάνικο Νότο. Το "παράξενο φρούτο" του τίτλου είναι βέβαια τα νεκρά σώματα των μαύρων, που είχαν λυντσαριστεί από τους λευκούς της Κου Κλουξ Κλαν. Η συγκεκριμένη ερμηνεία είναι του 1959, τη χρονιά δηλαδή που η Billie Holiday πέθανε από κίρρωση του ήπατος, αποτέλεσμα της χρόνιας κατάχρησης αλκοόλ και ναρκωτικών.