Παρασκευή 31 Μαΐου 2013

ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΑΓΓΕΛΘΕΙ ΣΤΗ ΒΑΡΚΑ ΤΟΥ ΧΑΡΟΝΤΑ

Το τοπίο είναι πιο όμορφο από ό,τι είχαμε φανταστεί:
αυτά τα τείχη που πέφτουν κατακόρυφα πάνω μας, 
εκείνος ο μαύρος ήλιος που βασιλεύει πάνω από τη λίμνη, 
πέρα, στα δεξιά της βάρκας, ένα ουράνιο τόξο που διαθλάται στην ομίχλη.
Όμως, αυτό το μεταλλικό νόμισμα ανάμεσα στα δόντια,
αυτός ο οβολός που οφείλουμε να δαγκώνουμε ως το τέρμα του ταξιδιού, 
φράζει το στόμα που θέλει να τραγουδήσει.
Να τραγουδήσει γι' αυτές τις θλιμμένες ψυχές που κάθονται στον πάγκο, 
καθώς ο ναύκληρος σημαίνει με το μαστίγιο το τέμπο, 
καθώς παραγγέλλει να κωπηλατούν δίχως αναπαμό,
κάθε φορά πιο γερά, κάθε φορά πιο γρήγορα, πιο πέρα από το φως.


Οράσιο Καστίγιο, μτφρ.Χαράλαμπος Δήμου, Οι εκδόσεις των συναδέλφων






Τρίτη 28 Μαΐου 2013

Ο ΑΓΧΙΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΩΜΟΥΣ

Όλοι κουβαλάμε, σαν τον Αινεία, τον πατέρα μας στους ώμους.
Όταν είμαστε ακόμα αδύναμοι, το βάρος του μας εμποδίζει
    στην πορεία,
αλλά ύστερα γίνεται όλο και πιο ελαφρύ,
ώσπου μια μέρα παύει να γίνεται αισθητό
και αντιλαμβανόμαστε ότι έχει πεθάνει.
Τότε τον εγκαταλείπουμε για πάντα
σε μια στροφή του δρόμου
και σκαρφαλώνουμε στους ώμους του παιδιού μας.

Οράσιο Καστίγιο, μτφρ. Χαράλαμπος Δήμου, Οι εκδόσεις των συναδέλφων





Σάββατο 25 Μαΐου 2013

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΚΥΡΙΑ;

     Ποια είναι λοιπόν η κυρία που ποζάρει περιχαρής μπροστά από μία σανίδα του σερφ ονόματι "Fred"; Η Agatha Christie!! Ξέρω, δεν το περιμένατε. Ούτε κι εγώ. Πάντα φανταζόμουν την Agatha Christie σαν τη Miss Marple, τη διάσημη ηρωίδα της: μια γηραιά κυρία που πίνει το τσάι της κάθε μέρα στις πέντε το απόγευμα κι η εντονότερη φυσική δραστηριότητα, στην οποία θα μπορούσε να επιδοθεί, θα ήταν το κλάδεμα των τριανταφυλλιών στον κήπο. Κι όμως! Πέρα από τα ταξίδια της στη Μέση Ανατολή με τον δεύτερο σύζυγό της, που ήταν αρχαιολόγος, κατά τη διάρκεια του πρώτου γάμου της, στην αρχές της δεκαετίας του 20, γύριζε ανά τον κόσμο, αναζητώντας το τέλειο κύμα! Αρχικά, επισκέφθηκε τη Νότια Αφρική, μετά τη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία και τέλος το Γουακίκι της Χαβάης, από όπου και η παραπάνω φωτογραφία. Εκεί ήταν που έμαθε να "σερφάρει" όρθια κι ήταν μάλιστα μια από τις πρώτες Ευρωπαίες που κατόρθωναν κάτι τέτοιο... Δηλαδή, όλοι αυτοί οι σέρφερ με τα τέλεια κορμιά, τα τατουάζ και τα γυαλιά- καθρέφτες που κατακλύζουν τις παραλίες κάθε καλοκαίρι, μοιράζονται με την Agatha Christie την ίδια αγάπη για το σέρφινγκ... Κοίτα να δεις κάτι πράγματα! Κι εγώ βέβαια μοιράζομαι την ίδια αγάπη με την Agatha Christie, όχι όμως για το σέρφινγκ, ούτε για κανένα άλλο άθλημα (όπως διαπιστώνετε, δεν είμαι αυτό που λέμε "αθλητικός τύπος"...) αλλά για το αστυνομικό μυθιστόρημα. Μάλιστα, συμπεριλαμβάνω τις ιστορίες της στα κορυφαία καλοκαιρινά αναγνώσματα. Πολλά φιλιά!

Και για όσους είναι δύσπιστοι, ιδού και μια φωτογραφία επί το έργον...


Πέμπτη 23 Μαΐου 2013

MOBY DICK- BIG READ

     Σε μια από τις πρώτες αναρτήσεις σ' αυτό το μπλογκ, είχα αναφερθεί στο "Μόμπι Ντικ" ως ένα από τα βιβλία που θέλω να διαβάσω. Ωστόσο, δεν το έχω διαβάσει ακόμα και δε γνωρίζω πότε θα το καταφέρω. Φαίνεται σαν να μην πρόκειται απλώς για την ανάγνωση ενός μυθιστορήματος, αλλά σαν να ετοιμάζομαι κι εγώ να ταξιδέψω με το φαλαινοθηρικό αναζητώντας τη μεγάλη άσπρη φάλαινα. Πράγματι, πολλοί έχουν χαρακτηρίσει το ίδιο το μυθιστόρημα φαλαινοειδές, καθώς μοιάζει να κλείνει μέσα του το ίδιο το θαλάσσιο τέρας. Ο Μέλβιλ, ως άλλος Άχαμπ, αναμετρήθηκε με ένα τεράστιο θέμα και κατάφερε να το δαμάσει. Βέβαια, το έργο δεν είχε την ανταπόκριση που περίμενε, μιας και ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του κι οι αναγνώστες δυσκολεύονταν να το προσεγγίσουν και να το κατανοήσουν. Γι' αυτό, δεν είναι απλώς "το μεγάλο αμερικάνικο μυθιστόρημα" αλλά "το μεγάλο αδιάβαστο αμερικάνικο μυθιστόρημα".
     Αν όμως άλλοι το διαβάσουν για μας; Για να γίνω πιο σαφής, την άνοιξη του 2011, η καλλιτέχνις Angela Cockayne και ο συγγραφέας Philip Hoare οργάνωσαν μια σειρά εκδηλώσεων στο Πανεπιστήμιο του Πλίμουθ, με θέμα το Μόμπι Ντικ και ζήτησαν από καλλιτέχνες, συγγραφείς, μουσικούς, επιστήμονες και ακαδημαϊκούς ν' ανταποκριθούν στο θέμα. Αποτέλεσμα αυτής της εργασίας ήταν το μη κερδοσκοπικό "big read project", στο οποίο διάφορες προσωπικότητες, διάσημες ή λιγότερο διάσημες διαβάζουν ένα από τα 135 κεφάλαια του "Μόμπι Ντικ" και, αντίστοιχα, ένας καλλιτέχνης παρουσιάζει ένα έργο εμπνευσμένο από το βιβλίο. Οι πιο γνωστοί από τους συμμετέχοντες, οι οποίοι δούλεψαν αφιλοκερδώς, είναι η ηθοποιός Tilda Swinton, που διαβάζει το πρώτο κεφάλαιο, και ο επίσης ηθοποιός και συγγραφέας Stephen Fry, που διαβάζει το δέκατο κεφάλαιο. Όλη αυτή η δουλειά είναι ελεύθερα προσβάσιμη στο διαδίκτυο, όμως όσοι θέλουν, μπορούν να προσφέρουν κάποια δωρεά στην παγκόσμια οργάνωση Whale and Dolphin Conservation (http://www.wdcs.org/bigread.php).
     Πρόκειται άραγε να διαβάσω το βιβλίο δια αντιπροσώπου; Όχι. Ίσως ακούσω κάποια κεφάλαια και πάλι αποσπασματικά. Ποιο το νόημα επομένως για κάτι τέτοιο; Όπως γράφουν οι εμπνευστές του "big read", "ο Μόμπτι Ντικ είναι μια εναλλακτική Βίβλος, και ως τέτοια είναι ώριμη για επανερμηνεία σ' αυτόν τον νέο κόσμο των νέων media".

Ακούστε λοιπόν τα 135 κεφάλαια του έργου εδώ:  http://www.mobydickbigread.com/


Τρίτη 21 Μαΐου 2013

ΜΙΛΑ ΣΙΓΑ, ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΞΕΝΙΑ ΦΩΝΗ ΤΗΣ BILLIE

     Σήμερα είχα σκοπό να γράψω κάτι άλλο, όταν όμως άνοιξα το μέιλ στο οποίο ο  Σ.Μ. μου' χει στείλει αυτό το υπέροχο τραγούδι του Kurt Weil με τη φωνή της Billie Holiday, σκέφτηκα ότι τίποτε άλλο δεν ταιριάζει περισσότερο σ' αυτή τη στιλπνή βραδιά της άνοιξης που γλιστρά προς το καλοκαίρι... Καλό βράδυ!


Παρασκευή 17 Μαΐου 2013

ΠΡΙΝ ΤΑ ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ

 
     Κάθε χρόνο περιμένω τις καινούριες ταινίες με ανυπομονησία κι αν δεν καταφέρω να δω κάποια απ' αυτές που μου'χουν τραβήξει το ενδιαφέρον, φροντίζω να τακτοποιήσω την εκκρεμότητα μέσα στο καλοκαίρι, σε κάποιο θερινό σινεμά. Φέτος είδα πολλά ωραία, ωστόσο μία είναι η τανία που περιμένω με τεράστια ανυπομονησία: το "Πριν τα Μεσάνυχτα" του Richard Linklater, το οποίο θα βγεί στους ελληνικούς κινηματογράφους στις 13 Ιουνίου. Θα μπορούσα να πω ότι το περιμένω εδώ κι εννέα χρόνια, αφού ακολουθεί το "Πριν το Ηλιοβασίλεμα" του 2004 και το "Πριν το Ξημέρωμα" του 1995.
     Στην πρώτη ταινία οι δύο πρωταγωνιστές (Ethan Hawke, Julie Delpy), που γνωρίζονται στο τραίνο κι αποφασίζουν να κατέβουν στη Βιέννη και να περάσουν μαζί όσες ώρες απομένουν ως το ξημέρωμα, είναι 20+. Μιλούν κυρίως για το μέλλον και τα όνειρά τους και τα πρόσωπά τους λάμπουν από την επιθυμία να ζήσουν τη ζωή που ανοίγεται μπροστά τους και να γευτούν όσα έχει να τους προσφέρει. Στη δεύτερη ταινία ξανασυναντιούνται στο Παρίσι και περιφέρονται στην πόλη συζητώντας ως το ηλιοβασίλεμα. Έχουν περάσει τα 30 κι οι συζητήσεις τους αναφέρονται πιο πολύ στο παρόν και το παρελθόν παρά στο μέλλον. Έχουν βιώσει αρκετές επιτυχίες κι αποτυχίες και το βλέμμα τους έχει χάσει κάτι από τη λάμψη και τη φρεσκάδα του, έχει αρχίσει να ραγίζει από τις απογοητεύσεις που δοκιμάζουμε όλοι μας όταν ανακαλύπτουμε ότι η πραγματικότητα απέχει αρκετά από τα όνειρά μας. Δεν έχουν όμως παραιτηθεί από τη ζωή κι εξακολουθούν ν' αποζητούν ζεστασιά κι ανθρώπινη επαφή, γι' αυτό και στο τέλος μένουν μαζί.
     Η τρίτη ταινία λοιπόν, η οποία έχει γυριστεί στη Μεσσηνία, τους βρίσκει ακόμα μαζί, μια δεκαετία μετά και τίθεται το ερώτημα: αν συναντούσε τώρα ο ένας τον άλλο, θα κατέβαιναν από το τραίνο για να μοιραστούν κάποιες ώρες με κάποιον παντελώς άγνωστο; Με άλλα λόγια, τι έχει μείνει από τον έρωτα, την τόλμη και την ορμητικότητα της πρώτης τους συνάντησης; Δεν το ξέρω, δεν έχω δει ακόμα την ταινία αλλά την περιμένω όπως περιμένουμε να συναντήσουμε παλιούς φίλους που έχουμε να δούμε καιρό. Αμέσως σκεφτόμαστε πόσο μεγάλωσαν, για να συνειδητοποιήσουμε ότι κι εμείς έχουμε μεγαλώσει μαζί τους, έχουμε αλλάξει, έχουμε μείνει ίδιοι, έχουμε, τελοσπάντων, νιώσει τη ζωή.




Τρίτη 14 Μαΐου 2013

ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΠΟΥ ΜΙΣΟΥΣΕ ΤΙΣ ΤΑΙΝΙΕΣ


     Μιλάω βέβαια για τον J.D. Salinger, τον συγγραφέα του "Φύλακα στη Σίκαλη", ένα από τα αγαπημένα μου, ίσως το αγαπημένο μου μυθιστόρημα. Πρόκειται για ένα πασίγνωστο βιβλίο κι έναν εξίσου γνωστό συγγραφέα. Εδώ όμως έχουμε το εξής παράδοξο: ο συγγραφέας είναι γνωστός κυρίως επειδή τίποτα σχεδόν δεν είναι γνωστό γι' αυτόν. Η τεράστια επιτυχία και αποδοχή του "Φύλακα στη Σίκαλη" από κοινό και κριτικούς έκανε τον Salinger να αισθάνεται δυσφορία, οπότε δύο χρόνια μετά την έκδοση του μοναδικού του μυθιστορήματος, το 1953, εγκατέλειψε τη Νέα Υόρκη και απομονώθηκε σε ένα σπίτι στην εξοχή. Δεν είχε κοινωνικές επαφές, δεν έδινε συνεντεύξεις και δε φωτογραφιζόταν. Το μυστήριο γύρω του παραμένει ακόμα και μετά το θάνατό του, τον Ιανουάριο του 2010.
     Γι' αυτό ακριβώς ένιωσα μεγάλη έκπληξη όταν διάβασα στο site των New York Times ότι τον Σεπτέμβριο θα προβληθεί ένα ντοκιμαντέρ με θέμα τον Salinger, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο, θα καλύπτει πολλές πτυχές της ζωής και της προσωπικότητάς του, "από την εμπειρία του ως στρατιώτης στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ως τις συγγραφικές μεθόδους του". Σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός είναι ο Shane Salerno, ο οποίος είναι γνωστός για ταινίες δράσης. Ωστόσο, το ντοκιμαντέρ του για τον Salinger ήταν έργο ζωής, καθώς χρηματοδότησε μόνος του το όλο εγχείρημα που κράτησε εννέα χρόνια. Όσοι εμπλέκονται σ' αυτό το χαρακτηρίζουν εξαιρετικό και ισχυρίζονται ότι περιέχει απίστευτες πληροφορίες. Κρατούν όμως το στόμα τους ερμητικά κλειστό, μεγαλώνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο την περιέργεια των θεατών. Τι θα' λεγε, αλήθεια, για όλα αυτά ο ίδιος ο Salinger; Μάλλον δε θα συμφωνούσε και, χρησιμοποιώντας τα λόγια του ήρωά του, του Holden Caulfield, θα χαρακτήριζε την όλη ιστορία "κάλπικη". Άλλωστε, αποστρεφόταν τον κινηματογράφο και είχε απορρίψει επανειλημμένως προτάσεις να γυριστεί "ο Φύλακας στη Σίκαλη" σε ταινία. Το θεωρούσε αδύνατο να αποδοθεί σε φιλμ ο σπαρακτικά εύθραυστος χαρακτήρας του Holden Caulfield, γι' αυτό και στο παρακάτω γράμμα υποστηρίζει ότι "Holden Caulfield is essentially unactable"...


Κυριακή 12 Μαΐου 2013

ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΜΑΓΟΥΛΑ

   
Να μην πάψουν ποτέ
να κοκκινίζουν τα μάγουλά μας
από αμηχανία
δεν μπορώ να σκεφτώ
καλύτερη απόδειξη
της ανικανότητάς μας
να ελέγξουμε τον εαυτό μας
να αγαπάμε τα κόκκινα μάγουλα
το κοντανάσαιμα
τη σωματοποιημένη έκφραση
που δεν μπορεί να διαμεσολαβηθεί
από καμία λέξη
σσσσσσσσσσσσσσσσσσσσ
ας μιλήσουν οι εξάψεις
κι οι περισπωμένες της μαξιλαροθήκης
χωρίς υποσημειώσεις
και παραπομπές
τα όνειρα μπορείς να τα τσιτάρεις ελεύθερα
κανέις δε θα σου ζητήσει δικαιώματα


  Το παραπάνω υπορεαλιστικό ποίημα του Νίκου Π. είναι για τη μαμά μου, γιατί το αγαπά πολύ, όπως αγαπά πολύ και τα κόκκινα μάγουλα. Πιο πολλή σημασία όμως έχει ότι και τα δικά της μάγουλα κοκκινίζουν, όπως συμβαίνει μόνο με τους ανθρώπους που έχουν κρατήσει ζωντανό το παιδί μέσα τους, κι ας έχουν γίνει γονείς εδώ και πολλά πολλά χρόνια...