Όταν ήμουν μικρή (εννοώ πολύ μικρή, στο νηπιαγωγείο, όχι στο λύκειο, δεν είμαι καμιά βαρεμένη), πίστευα ότι τα παιχνίδια έχουν δική τους ζωή και το βράδυ, όταν όλοι κοιμούνται, βγαίνουν από τα κουτιά και τα ράφια κι αρχίζουν να χορεύουν για να ξεπιαστούν από την υποχρεωτική ακινησία της μέρας. Μάλιστα σκεφτόμουν ότι, αν είμαι τυχερή, μπορεί να ξυπνήσω κάποια φορά μέσα στη νύχτα και να δω, έστω για μια στιγμή, το μυστικό χορό τους. Αλλά ποτέ δεν είχα σκεφτεί ότι μια παρόμοια, κρυφή ζωή μπορεί να έχουν και τα βιβλία! Φαίνεται όμως ότι κάποιοι άλλοι, όπως ο spike jonze και η olympia le tan, το είχαν σκεφτεί, το ίδιο κι οι ιδιοκτήτες του βιβλιοπωλείου typebooks στο Τορόντο του Καναδά. Και το αποτέλεσμα είναι αυτό το πανέμορφο, παραμυθένιο βίντεο. Περιττό να πω ότι, βλέποντάς το, φούντωσε μέσα μου η μανία με τα βιβλία κι αναδύθηκε ακόμη ένα παιδικό όνειρο: μπαίνω, λέει, μέσα στο βιβλιοπωλείο και με το που με βλέπουν οι ιδιοκτήτες, με ρωτάνε αν είμαι πράγματι αυτή που γράφει το bibliokult. "Ναι" λέω με αυτοπεποίθηση, "εγώ είμαι". "Α!", αναφωνούν αυτοί γεμάτοι θαυμασμό, "Πόσο χαιρόμαστε που ήρθατε εδώ, στο typebooks! Θα ήταν τιμή μας να πάρετε ό,τι σας αρέσει. Μη ντρέπεστε, όλα είναι στη διάθεσή σας, να, πάρτε κι ένα καρότσι του σούπερ μάρκετ να βάλετε τα βιβλία που θα διαλέξετε". Ένα καρότσι γεμάτο βιβλία! Δώρο, για μένα! Τι τέλειο όνειρο! Τελικά ίσως είμαι λίγο βαρεμένη.
Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2013
Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου 2013
Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου 2013
Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ
Δεν ξέρω πού βρίσκεται αυτό το graffiti (εγώ πάντως το βρήκα στο literatureismyutopia.tumblr.com), αλλά πολύ θα' θελα να το δω στον τοίχο ενός σχολείου...
Τρίτη 24 Σεπτεμβρίου 2013
Ο ΝΙΤΣΕ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΓΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
Αρκετοί από μας περνάμε πολλή ώρα στο ίντερνετ, διαβάζοντας διάφορα, ωστόσο, διαβάζουμε τόσο γρήγορα και τόσο αφηρημένα που δε συγκρατούμε τίποτα. Τις περισσότερες φορές μάλιστα δε φτάνουμε ούτε ως το τέλος ενός κειμένου αλλά, μετά από μια γρήγορη ματιά, περνάμε σε κάτι άλλο. Εντάξει, αυτό δεν είναι τόσο φοβερό όταν πρόκειται για μια συνέντευξη της Μαντόνα ή μια κριτική της νέας ταινίας του Γούντι Άλεν, τι γίνεται όμως όταν διαβάζουμε ένα σοβαρό άρθρο ή, ακόμα περισσότερο, ένα βιβλίο γεμάτο νοήματα και ανοικτό σε ποικίλες ερμηνείες, ένα έργο όπως Το Μαγικό Βουνό, η Αντιγόνη ή η Ιλιάδα; Πόσο νόημα έχει να διαβάσουμε ένα τέτοιο έργο αν δεν το κάνουμε με την απαραίτητη εγρήγορση και προσήλωση, αν δεν αφιερώσουμε χρόνο, προκειμένου να συλλάβουμε όσο το δυνατό περισσότερες πτυχές του έργου; Αντί για απάντηση, ας διαβάσουμε το παρακάτω απόσπασμα, που προέρχεται από τον πρόλογο στην "Αυγή" του Νίτσε, ο οποίος, πριν διαπρέψει στη φιλοσοφία, ήταν ήδη κορυφαίος φιλόλογος, αφού σε ηλικία μόλις 24 ετών κατέλαβε την έδρα της κλασικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας. (πηγή: e-keimena.gr)
«
[...] γιατί
φιλολογία είναι εκείνη η σεβαστή τέχνη, η οποία προπαντός ένα απαιτεί
από το λάτρη της, να παραμερίσει, να της δώσει πίστωση χρόνου, να γίνει
σιωπηλή, να γίνει αργή - σαν μια τέχνη χρυσοχόου και τέχνη γνωριμίας της
λέξης, η οποία οφείλει να αποπερατώσει μια ακέραια λεπτή, προσεκτική εργασία και δε κατορθώνει τίποτα, εάν δεν κατορθώνει τούτο lento.
Όμως, ακριβώς για αυτό είναι αυτή σήμερα περισσότερο αναγκαία από κάθε
άλλη φορά, ακριβώς με αυτόν τον τρόπο μας ελκύει και μας γοητεύει τόσο
ισχυρά, μέσα σε μια εποχή της «εργασίας». Θέλω να ειπώ: της βιασύνης,
της αναξιόπρεπης και κάθιδρης, της κατεπείγουσας εργασίας, που θέλει
αμέσως να «τελειώνει», επίσης με κάθε παλιό και καινούργιο βιβλίο: αυτή η
ίδια δεν τελειώνει τόσο εύκολα με κάποιο κάτι, διδάσκει να διαβάζουμε
καλά, δηλαδή αργά, διεισδυτικά, με προφύλαξη
και προσοχή, να διαβάζουμε με ανοιχτές πόρτες, με απαλά δάχτυλα και
μάτια… »
Μετάφραση: Ελένη Λαδιά
Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2013
JOSE GONZALEZ: ΈΝΑΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ
Η προηγούμενη ανάρτηση μου έφερε στο μυαλό τον Jose Gonzalez, έναν Αργεντίνο μουσικό που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σουηδία, όπου κατέφυγαν οι γονείς του ως πολιτικοί πρόσφυγες της δικτατορίας του Βιντέλα. Αν δεν είχαν καταφέρει να φύγουν, ίσως ο Jose να ήταν ένα από τα παιδιά των αγνοουμένων που δόθηκαν για υιοθεσία στους συνεργάτες του καθεστώτος. Ευτυχώς, ήταν απ' αυτούς που γλίτωσαν. Ας ακούσουμε ένα τραγούδι.
Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου 2013
ΜΑΠΟΥΤΣΕ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΩΣ ΕΦΙΑΛΤΗΣ, Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΩΣ ΠΑΡΟΝ
Δεν ξέρω αν το έχετε παρατηρήσει, αλλά συνέχεια γράφω για βιβλία που έχουν κυκλοφορήσει εδώ και καιρό. Μερικά μάλιστα μπορεί να μην υπάρχουν πια στα βιβλιοπωλεία και να πρέπει κανείς να επιδοθεί σε κυνήγι θησαυρού για να τα εντοπίσει. Αυτή τη φορά όμως θα γράψω για ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Άγρα. Πρόκειται για το πολυβραβευμένο αστυνομικό μυθιστόρημα "Μαπούτσε", του Γάλλου Caryl Ferey, σε μετάφραση Αργυρώς Μακάρωφ, το οποίο θα γυριστεί σύντομα σε ταινία από τον Guillaume Ivernel, σε σενάριο του ίδιου του συγγραφέα.
Η υπόθεση, σε γενικές γραμμές, είναι η εξής: Στο σύγχρονο Μπουένος Άιρες, η Ζανά, μια νεαρή γλύπτρια από τη φυλή των Μαπούτσε, και η μοναδική της φίλη, η τραβεστί Πάουλα, αναζητούν τον δολοφόνο της Λους, που έκανε πιάτσα μαζί με την Πάουλα στο λιμάνι της πόλης. Παράλληλα, ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Ρουμπέν Καλδερόν, ένας από τους λίγους που βγήκαν ζωντανοί από τις φυλακές της δικτατορίας του Βιντέλα κι έκτοτε αφιερώνει όλες του τις δυνάμεις στην αποκάλυψη της αλήθειας για τους "αγνοουμένους" του καθεστώτος, ερευνά την υπόθεση της εξαφάνισης μιας φωτογράφου, κόρης ενός από τους ισχυρότερους άνδρες της πόλης. Οι δύο - φαινομενικά άσχετες - υποθέσεις συσχετίζονται κι οι δύο ήρωες φέρνουν στο φως εγκλήματα που διαπράχθηκαν την εποχή της δικτατορίας και έμειναν ατιμώρητα.
Σ' αυτό το αστυνομικό μυθιστόρημα λοιπόν, η πλοκή ξετυλίγεται με υποδειγματικό τρόπο. Στην αρχή, όσο οι ήρωες προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει, η δράση προχωρά αργά. Στη συνέχεια όμως, καθώς οι ήρωες συνδέουν όλα τα κομμάτια της ιστορίας και κυριεύονται από μια λυσσασμένη αποφασιστικότητα να λογαριαστούνε με τα καθάρματα, τα πράγματα εξελίσσονται απίστευτα γρήγορα. Η δράση είναι καταιγιστική και τα φοβερά γεγονότα διαδέχονται το ένα το άλλο με τέτοιο ρυθμό, που ένιωθα ότι θα πάθω συγκοπή από την ένταση. Εννοείται ότι δε μπορούσα ν' αφήσω το βιβλίο από τα χέρια μου, γι' αυτό και το τελείωσα μέσα σε δυο μέρες, αν και αποτελείται από πεντακόσιες περίπου σελίδες. Αυτό, βέβαια, συμβαίνει γενικά με τα αστυνομικά μυθιστορήματα: δεν μπορείς να τ' αφήσεις μέχρι να μάθεις τον δολοφόνο, με λίγα λόγια μέχρι να φτάσεις στο τέλος. Ωστόσο, εδώ έχουμε μια ιδιαίτερη περίπτωση αστυνομικού μυθιστορήματος, όπου όλα είναι στον υπερθετικό βαθμό: η ένταση, οι ανατροπές και, πάνω απ' όλα, η βία. Πραγματικά, πρόκειται για ένα πάρα, μα πάρα πολύ βίαιο βιβλίο, σε βαθμό που, ειδικά στο τέλος, ένιωθα ότι μου πετούσαν στο πρόσωπο απανωτούς κουβάδες με αίμα, παρ' όλο που, κατά τη γνώμη μου, κάποιες από τις πιο βάναυσες σκηνές θα μπορούσαν να λείπουν, χωρίς να ζημιωθεί η πλοκή.
Όσον αφορά στην πολιτική διάσταση του μυθιστορήματος τώρα, που είναι και η πιο ενδιαφέρουσα, ο συγγραφέας φέρνει στην επιφάνεια όλες τις ανοιχτές πληγές της Αργεντινής: τη γενοκτονία των Μαπούτσε κι όλων των άλλων φυλών των αυτοχθόνων, τη δικτατορία του Βιντέλα με τις απαγωγές, τις εξαφανίσεις και τα βασανιστήρια και βέβαια την προ δεκαετίας οικονομική πτώχευση, της οποίας τα σημάδια είναι ακόμη ορατά στη χώρα, με την εξαθλίωση μεγάλου μέρους του πληθυσμού, τις παραγκουπόλεις, τα φτηνά ναρκωτικά και την όξυνση της εγκληματικότητας. Είναι φανερό ότι ο συγγραφέας ξέρει για τι πράγμα μιλάει - άλλωστε στο τέλος του βιβλίου παραθέτει μια ενδεικτική βιβλιογραφία - και παρουσιάζει μια ζοφερή πραγματικότητα, όπου οι συνεργάτες του καθεστώτος Βιντέλα παραμένουν ατιμώρητοι και συνεχίζουν να κινούν τα νήματα, τοποθετημένοι σε θέσεις -κλειδιά, ακόμα και σήμερα. Ή μάλλον σήμερα ακόμα περισσότερο από κάθε άλλη φορά, αφού το χάος που δημιουργήθηκε με την οικονομική καταστροφή της χώρας επέστρεψε στους συνεργάτες της δικτατορίας να επανέλθουν στο προσκήνιο.
Αυτό ακριβώς είναι που με ανατριχιάζει σ' αυτό το βιβλίο, πολύ περισσότερο από τις σκηνές βίας: η αίσθηση ότι η ιστορία αυτή θα μπορούσε να εκτυλίσσεται στην Ελλάδα, είτε τώρα, είτε σε λίγα χρόνια. Κι εδώ, ένα μεγάλο μέρος των συνεργατών της χούντας παρέμεινε ατιμώρητο και συνεχίζει να κινείται στη σκιά. Κι εδώ, τώρα πια, η οικονομική κρίση έχει φέρει την εξαθλίωση, το φασισμό και την αποκτήνωση. Κι εδώ έχουν αρχίσει να ξυπνούν τα φαντάσματα του παρελθόντος...
Η υπόθεση, σε γενικές γραμμές, είναι η εξής: Στο σύγχρονο Μπουένος Άιρες, η Ζανά, μια νεαρή γλύπτρια από τη φυλή των Μαπούτσε, και η μοναδική της φίλη, η τραβεστί Πάουλα, αναζητούν τον δολοφόνο της Λους, που έκανε πιάτσα μαζί με την Πάουλα στο λιμάνι της πόλης. Παράλληλα, ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Ρουμπέν Καλδερόν, ένας από τους λίγους που βγήκαν ζωντανοί από τις φυλακές της δικτατορίας του Βιντέλα κι έκτοτε αφιερώνει όλες του τις δυνάμεις στην αποκάλυψη της αλήθειας για τους "αγνοουμένους" του καθεστώτος, ερευνά την υπόθεση της εξαφάνισης μιας φωτογράφου, κόρης ενός από τους ισχυρότερους άνδρες της πόλης. Οι δύο - φαινομενικά άσχετες - υποθέσεις συσχετίζονται κι οι δύο ήρωες φέρνουν στο φως εγκλήματα που διαπράχθηκαν την εποχή της δικτατορίας και έμειναν ατιμώρητα.Σ' αυτό το αστυνομικό μυθιστόρημα λοιπόν, η πλοκή ξετυλίγεται με υποδειγματικό τρόπο. Στην αρχή, όσο οι ήρωες προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει, η δράση προχωρά αργά. Στη συνέχεια όμως, καθώς οι ήρωες συνδέουν όλα τα κομμάτια της ιστορίας και κυριεύονται από μια λυσσασμένη αποφασιστικότητα να λογαριαστούνε με τα καθάρματα, τα πράγματα εξελίσσονται απίστευτα γρήγορα. Η δράση είναι καταιγιστική και τα φοβερά γεγονότα διαδέχονται το ένα το άλλο με τέτοιο ρυθμό, που ένιωθα ότι θα πάθω συγκοπή από την ένταση. Εννοείται ότι δε μπορούσα ν' αφήσω το βιβλίο από τα χέρια μου, γι' αυτό και το τελείωσα μέσα σε δυο μέρες, αν και αποτελείται από πεντακόσιες περίπου σελίδες. Αυτό, βέβαια, συμβαίνει γενικά με τα αστυνομικά μυθιστορήματα: δεν μπορείς να τ' αφήσεις μέχρι να μάθεις τον δολοφόνο, με λίγα λόγια μέχρι να φτάσεις στο τέλος. Ωστόσο, εδώ έχουμε μια ιδιαίτερη περίπτωση αστυνομικού μυθιστορήματος, όπου όλα είναι στον υπερθετικό βαθμό: η ένταση, οι ανατροπές και, πάνω απ' όλα, η βία. Πραγματικά, πρόκειται για ένα πάρα, μα πάρα πολύ βίαιο βιβλίο, σε βαθμό που, ειδικά στο τέλος, ένιωθα ότι μου πετούσαν στο πρόσωπο απανωτούς κουβάδες με αίμα, παρ' όλο που, κατά τη γνώμη μου, κάποιες από τις πιο βάναυσες σκηνές θα μπορούσαν να λείπουν, χωρίς να ζημιωθεί η πλοκή.
Όσον αφορά στην πολιτική διάσταση του μυθιστορήματος τώρα, που είναι και η πιο ενδιαφέρουσα, ο συγγραφέας φέρνει στην επιφάνεια όλες τις ανοιχτές πληγές της Αργεντινής: τη γενοκτονία των Μαπούτσε κι όλων των άλλων φυλών των αυτοχθόνων, τη δικτατορία του Βιντέλα με τις απαγωγές, τις εξαφανίσεις και τα βασανιστήρια και βέβαια την προ δεκαετίας οικονομική πτώχευση, της οποίας τα σημάδια είναι ακόμη ορατά στη χώρα, με την εξαθλίωση μεγάλου μέρους του πληθυσμού, τις παραγκουπόλεις, τα φτηνά ναρκωτικά και την όξυνση της εγκληματικότητας. Είναι φανερό ότι ο συγγραφέας ξέρει για τι πράγμα μιλάει - άλλωστε στο τέλος του βιβλίου παραθέτει μια ενδεικτική βιβλιογραφία - και παρουσιάζει μια ζοφερή πραγματικότητα, όπου οι συνεργάτες του καθεστώτος Βιντέλα παραμένουν ατιμώρητοι και συνεχίζουν να κινούν τα νήματα, τοποθετημένοι σε θέσεις -κλειδιά, ακόμα και σήμερα. Ή μάλλον σήμερα ακόμα περισσότερο από κάθε άλλη φορά, αφού το χάος που δημιουργήθηκε με την οικονομική καταστροφή της χώρας επέστρεψε στους συνεργάτες της δικτατορίας να επανέλθουν στο προσκήνιο.
Αυτό ακριβώς είναι που με ανατριχιάζει σ' αυτό το βιβλίο, πολύ περισσότερο από τις σκηνές βίας: η αίσθηση ότι η ιστορία αυτή θα μπορούσε να εκτυλίσσεται στην Ελλάδα, είτε τώρα, είτε σε λίγα χρόνια. Κι εδώ, ένα μεγάλο μέρος των συνεργατών της χούντας παρέμεινε ατιμώρητο και συνεχίζει να κινείται στη σκιά. Κι εδώ, τώρα πια, η οικονομική κρίση έχει φέρει την εξαθλίωση, το φασισμό και την αποκτήνωση. Κι εδώ έχουν αρχίσει να ξυπνούν τα φαντάσματα του παρελθόντος...
Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2013
Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2013
Τετάρτη 11 Σεπτεμβρίου 2013
Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2013
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)







